ما ، بدون اذن و رضايت ما ، دخالت مىكرد و طبق هوى و خواست خود عمل مىنمود ، به دعاى ما ، خداوند عمرش را منقطع كرد . . . 2775712 خ 0 68 خ جالب آن است كه با اين وجود ، هنوز تعدادى از شيعيان در ترديد نسبت به وى باقى ماندند . 3775712 خ 0 69 خ به همين دليل توقيع سومى درباره وى صادر شد . در اين توقيع و با دهقان ( عروة بن يحيى ) قياس شده بود كه مدّت مديدى در خدمت امام هادى عليه السّلام و امام عسكرى عليه السّلام بود ، ولى عاقبت به طريق انحراف گرائيد و به نفرين امام عسكرى عليه السّلام عمرش منقطع شد . با اين توقيع بود كه زمينه براى قبول وضعيت پيش آمده درباره « احمد بن هلال » نزد همه شيعيان فراهم شد . 4775712 خ 0 70 خ تأمّل در مجموع قضايا و توقيعات مربوط به احمد بن هلال ، نقش مهم امام عليه السّلام در عصر غيبت صغرا ، در تثبيت جايگاه سازمان وكالت و پاكسازى آن از عناصر مخرّب ، و توجيه شيعيان نسبت به انحراف و فساد وكلاى سابقهدارى همچون « احمد بن هلال » را به خوبى تبيين مىكند . علاوه بر آنكه نقش سفرا و ابوابى كه واسطه صدور اين توقيعات و تنوير اذهان شيعيان بودند نيز قابل انكار نيست .
در اينجا اشاره به اين نكته بىمناسبت نيست كه ، شيخ طوسى در بخش مربوط به مدّعيان دروغين بابيّت در عصر غيبت ، اشاره به نام « احمد بن هلال كرخى » كرده است .
وى به معارضه با سفير دوم برخواست و سفارت وى را انكار كرد . شيخ طوسى در اين باره به توقيعى اشاره كرده كه به دست « حسين بن روح » صادر ، و لعن و برائت وى به همراه عدهاى ديگر اعلام شده است . 5775712 خ 0 71 خ گرچه برخى از محققان معتقد به تعدد شخصيت وى نسبت به « احمد بن هلال عبرتايى » سابق الذكر هستند ، 6775712 خ 0 72 خ اما با قراينى كه در فصل مربوط ارائه خواهيم كرد ، مىتوانيم از نظريه وحدت اين دو شخصيت دفاع كنيم . 7775712 خ 0 73 خ به نظر ما « احمد بن هلال » همان شخصيتى است كه در دوره امام عسكرى عليه السّلام و در اوايل عصر غيبت صغرا به وكالت مشغول بوده ، ولى در عصر سفير دوم به مخالفت با وى برخاست و مدعى نيابت و بابيّت شد و لذا چنين توقيعى در ذمّ و لعن وى صادر شد . 8775712 خ 0 74 خ
شخصيت ديگرى كه سابقه وكالت داشته و وى نيز سرانجام راه خيانت پيش گرفت و جزو معارضين با سفير دوم درآمد « محمد بن على بن بلال » بود كه معمولا به « بلالى » موسوم است . وى در زمره وكلاى اصلى بغداد ، و مرتبط با امام دهم و يازدهم عليه السّلام بود ؛ 9775712 خ 0 75 خ ولى در عصر سفير دوم منكر سفارت وى شد و خود مدعى نيابت گشت و وجوه شرعى
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 195
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص١٩٥