ترسيمگر نقش مديريتى آنان باشد . كاركرد ائمّه عليهم السّلام در اين مقام ( رهبرى سازمان ) در قالب عناوين زير قابل تبيين است :
4 . 1 . 1 . تعيين و نصب وكلا و بابها
امامان شيعه عليهم السّلام به عنوان رهبر سازمان وكالت ، مىبايست پاسخگوى نياز نواحى مختلف شيعهنشين ، براى بهرهمندى از حضور نماينده امام عليه السّلام مىبودند . از اين رو با شناختى كه از اصحاب و ياران خود و مناطق شيعهنشين داشتند ، افراد را بسته به تناسب آنان با مناطق مختلف ، به وكالت منصوب و آن را به اهالى منطقه اعلام مىكردند . در اين نصبها غالبا محلّى بودن فرد لحاظ مىشد ؛ چرا كه افراد محلّى بيشتر مورد شناخت و اعتماد اهالى بودند . علاوه بر اين ، تعيين باب يا اصلىترين وكيل و نماينده ، كه نقش واسطه بين امام عليه السّلام و ساير وكلا را داشت نيز بر عهدهى امام بود . با توجه به اهمّيت مطلب و حساسيت اين نقش ، ائمه عليهم السّلام با شناختى كه نسبت به اصحاب خود داشتند لايقترين و صالحترين و كارآمدترين را به عنوان باب خود برمىگزيدند ؛ براى نمونه ، امام كاظم عليه السّلام مفضّل بن عمر جعفى را تنها وسيله ارتباط بين خود و وكلا معرفى مىكند 2075712 خ 0 1 خ و مقرّر مىفرمايد كه هرگونه وجوه شرعى و اموالى كه به مدينه آورده مىشود مستقيما به در خانه مفضّل برده و به وى تحويل شود . 4075712 خ 0 2 خ
نمونه مصرّح ديگر در روايات ، مربوط به عثمان بن سعيد عمرى است كه به عنوان باب امامين عسكريين عليهما السّلام و سپس اولين باب و سفير عصر غيبت صغرا ايفاى نقش نمود . بنابه نقل شيخ طوسى ، امام عسكرى عليه السّلام وكالت وى براى خودش ، و وكالت فرزندش براى حضرت حجت عليه السّلام را به گروهى از شيعيان يمن ، و همينطور به تعداد زيادى ( قريب چهل نفر ) از اعاظم شيعه اعلام فرمود . 5075712 خ 0 3 خ چنانكه امام هادى عليه السّلام و امام عسكرى عليه السّلام ، بابيّت و وكالت وى را به « احمد بن اسحاق قمى » نيز اعلام نمودند . 6075712 خ 0 4 خ
در عصر غيبت صغرا ، تمامى چهار سفير ناحيه مقدسه و بابها و وكلاى اين عصر ، از سوى مقام مقدس امامت تعيين مىشدند . نيابت « عثمان بن سعيد » و « محمد بن عثمان عمرى » قبل از شروع غيبت صغرا ، توسط امام عسكرى عليه السّلام اعلام شد ، به نحوى كه بزرگان شيعه ترديدى در صدق مدّعاى آنان نداشتند . 7075712 خ 0 5 خ علاوه بر اخبار امام عسكرى عليه السّلام