و خروج لعن او از سوى امام هادى عليه السّلام بياگاهاند . وى نيز به همراه « ابا يعقوب يوسف بن سخت » با وكيل قزوين ارتباط برقرار كرده و پيام عمرى را به وى رسانيد و سرانجام اموال ارسالى از قزوين ، تحويل عمرى داده شد . 4815712 خ 0 252 خ
« ابو غانم قزوينى » نيز كه به عنوان خادم امام عسكرى عليه السّلام انجام وظيفه مىكرده است ، و امام عصر عليه السّلام را نيز درك كرده ، محتملا در رديف وكلاى آن دو بزرگوار بوده است . 5815712 خ 0 253 خ
3 . 4 . 5 . همدان
همدان نيز از جمله مناطق جبال است كه بخشى از مردم آن شيعى مذهب بودهاند . 6815712 خ 0 254 خ در ميان اصحاب ائمه عليهم السّلام تعدادى ملقّب به لقب « همذانى » يافت مىشود . تا آنجا كه شواهد تاريخى اجازه مىدهند ، مىتوان مدعى شد سازمان وكالت از عصر امام جواد عليه السّلام در همدان حضور فعال داشته است . يكى از وكلاى مبرّز ناحيه همدان ، « ابراهيم بن محمد همدانى » است . وى به تصريح شيخ طوسى ، از اصحاب امام رضا عليه السّلام و ائمه بعد عليهم السّلام بوده است . 7815712 خ 0 255 خ وكالت وى و بلكه « سروكيل » بودن او جاى ترديد ندارد . 8815712 خ 0 256 خ بنابه بعضى شواهد ، وى در برههاى ، نظارت بر منطقه قم و حومه آن را نيز عهدهدار بوده است . چنانكه در نقل ابن شهر آشوب در مورد « يحيى بن ابى عمران » آمده ، ابراهيم بن محمد همدانى ، از جانب امام جواد عليه السّلام مأمور شد كه پس از وفات يحيى بن ابى عمران ، مسئوليتهاى وى را عهدهدار شود ؛ و مىدانيم كه يحيى بن ابى عمران از وكلاى قم بود و در شورشى كه عليه مأمون در اين شهر به راه افتاد به شهادت رسيد . 9815712 خ 0 257 خ بنابراين شروع وكالت ابراهيم بايستى مربوط به عصر امام جواد عليه السّلام بوده باشد . 0915712 خ 0 258 خ بنابه تصريح نجاشى ، فرزندان و نوادههاى وى ، يكى پس از ديگرى وكالت ناحيه مقدسه را عهدهدار بودند .
فرزند وى على ، و فرزند او محمد ، و فرزند او قاسم ( قاسم بن محمد بن على بن ابراهيم بن محمد همدانى ) يكى پس از ديگرى وكالت ناحيه مقدسه را عهدهدار بودند . 1915712 خ 0 259 خ به نظر مىرسد خود وى عصر غيبت صغرا را درك كرده است . 2915712 خ 0 260 خ
به گفته نجاشى ، همزمان با قاسم بن محمد بن على بن ابراهيم همدانى ، در همدان دو تن ديگر به نامهاى « ابو على بسطام بن على » و « عزيز بن زهير » كه از بنى كشمرد بود ، در يك منطقه در همدان به وكالت مشغول بودند و هر سه نفر با نظارت يك سروكيل به نام