3 . 4 . 3 . رى
شهرستان رى يكى از شهرهاى باستانى ايران است كه در سال 22 هجرى به دست مسلمانان فتح شد . پس از آن ، بناى قديمى شهر خراب ، و شهر جديد رى از نو ساخته شد . 5515712 خ 0 223 خ با اين حال ، سهم عربها در اين شهر نسبت به شهرهاى ديگر بسيار كمتر بوده است . 6515712 خ 0 224 خ اهالى رى ، در اوايل امر ، سنّى متعصّب بودهاند . 7515712 خ 0 225 خ بعيد نيست اين امر ناشى از وجود واليان فاسد و ناصبى اموى در اين منطقه باشد . 8515712 خ 0 226 خ در هر حال اين مسأله به معنى فقدان سابقه گرايشهاى شيعى در اين منطقه نيست . از همان ابتداى رشد تشيع در عراق و ايران ، امامان شيعه اصحاب خاصى از رى داشتند . شاهد اين امر ، ذكر لقب « رازى » در اسامى تعدادى از اصحاب ائمه عليهم السّلام ، از امام باقر عليه السّلام به بعد در منابع رجالى مىباشد .
قديمىترين سابقه تماس شيعيان رى با سازمان وكالت را شايد بتوان مربوط به عصر امام صادق عليه السّلام ، يعنى عصر تأسيس اين سازمان دانست . قطب الدين راوندى ، از مفضّل بن عمر ، جريان دو مرد خراسانى از اصحاب امام صادق عليه السّلام را نقل كرده كه مقدارى مال را از خراسان به قصد مدينه و براى تحويل به امام صادق عليه السّلام حمل مىكردند ، و همواره مواظب مال بودند . در رى يكى ديگر از اصحاب حضرت با آن دو ملاقات كرد و كيسهاى كه حاوى دو هزار درهم بود به آنان داد . اين دو مرد خراسانى با مواظبت تمام اين اموال را تا نزديكى مدينه حمل كردند ؛ در نزديكى مدينه متوجه شدند كه كيسهاى كه مرد رازى به آنان تحويل داده مفقود شده است ! از اين بابت غمناك گشتند و وقتى به محضر حضرت شرفياب شدند ، كيسه را نزد حضرت يافتند . معلوم شد كه حضرت در دل شب به خاطر نيازى كه به آن مال پيدا كرده بود ، شيعهاى از جن را مأمور آوردن آن كيسه نموده است ! 9515712 خ 0 227 خ
وجود مقبره حمزة بن موسى بن جعفر عليه السّلام و حضرت عبد العظيم حسنى عليه السّلام و برخى ديگر از اولاد ائمه عليهم السّلام در رى ، وجود سابقه تشيع در اين شهر را در قرن دوم و سوم اثبات مىكند . آمدن حضرت عبد العظيم حسنى عليه السّلام به اين شهر از راه طبرستان و احتمالا به دستور امام هادى عليه السّلام براى توسعه فكر شيعه در اين شهر بوده است . از اين رو به نوعى ، وى نيز نقش وكالت و نمايندگى از جانب امام عليه السّلام را عهدهدار بوده است . 0615712 خ 0 228 خ
ورود تعدادى از شيعيان رى به محضر امام جواد عليه السّلام نيز از ديگر قراين وجود جوّ