متن : هر صاحب مرتبهاى در بهشت بيش از آن [ مرتبهاى كه در آن است ] را نمىخواهد ، و خرسندى آنان از شكرگزاران [ خداوند ] به اندازهاى مىرسد كه مشقت منتفى مىگردد ، و بىنيازى آنان بواسطهء پاداش [ هايى كه دريافت مىكنند ] دشوارى ترك كارهاى قبيح را بر طرف مىسازد ، و دوزخيان به ترك كارهاى قبيح كشانده [ و جبار ] مىشوند .
شرح : مصنّف ( ره ) چون گفت پاداش ، از آميختگى با امور رنجآور خالص است ، اين اشكال بر او وارد شد كه درجات بهشتيان متفاوت است ، و آن كه درجهاش پايينتر است هرگاه كسى را كه پاداشش بيشتر است ، مشاهده مىكند از اينكه درجهء خود را پايينتر از او مىبيند و در عبارت خدا تلاش بيشتر نكرده است ، اندوهناك مىگردد . و نيز بر بهشتيان واجب است كه نعمتهاى خداى متعال را شكر گزارند و قبايح را ترك گويند ، و اين مشقت و سختى دارد ، [ بنابراين ، اين گونه نيست كه پاداش بهشتيان از هر سختى و رنجى خالص باشد . ]
پاسخ اشكال نخست آن است كه ميل و شهوت هر مكلّفى محدود به همان چيزى است كه براى او [ در بهشت ] حاصل است ، و از نداشتن بيشتر از آن اندوهناك نمىگردد ، چون ميلى به آن ندارد .
پاسخ اشكال دوم آن است كه شادمانى آنان با شكرگزارى از نعمت ، به حدّى مىرسد كه مشقتى با آن نخواهد بود . و امّا ترك كارهاى زشت براى ايشان مشقتبار نيست ، زيرا خداى متعال ايشان را با پاداش و منافع آن از انجام كارهاى قبيح بىنياز مىسازد و از اين رو ، [ ترك قبائح ] براى ايشان دشوار نيست . و اما دوزخيان به انجام كارهايى كه بر ايشان واجب است و ترك كارهاى قبيح ، كشانده و اجبار مىشوند و در نتيجه ، كار زشتى از آنان سر نمىزند ، و اين تكليف نيست ، چون به حدّ اجبار رسيده است و از آن نيز نوعى كيفر [ و عذاب ] براى ايشان حاصل مىگردد .
ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 200
مساهمون: العلامة الحلي
ص٢٠٠