- چنانكه خاصه وعامه به طرق متواتره روايت كردهاند كه أو گفت : دو متعه بود در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ومن حرام مىگردانم هر دو را وعقاب مىنمايم بر هر دو : يكى متعهء زنان وديگرى متعهء حج « 1 » - .
پس چون حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم از اعمال حج فارغ شد حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام را در هدى خود شريك گردانيد وبار كرد ومتوجه مدينه شد وحضرت أمير المؤمنين با آن حضرت بود وساير مسلمانان در خدمت آن حضرت بودند ، وچون حضرت به غدير خم رسيد وآن موضع در آن وقت محل نزول قوافل نبود زيرا كه آبى وچراگاهى در آن نبود حضرت در آن موضع نزول فرمود ومسلمانان نيز نزول كردند ، وسبب نزول آن حضرت در چنان موضعي آن بود كه آيات كريمهء قرآني به تأكيد تمام بر آن حضرت نازل شد كه حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام را نصب كند به خلافت بعد از خود ، وپيشتر نيز در اين باب وحى بر آن حضرت نازل شده بود وليكن مشتمل بر توقيت وتأكيد نبود وبه اين سبب حضرت تأخير نمود كه مبادا در ميان أمت اختلافى حادث شود وبعضي از ايشان از دين برگردند ، وخداوند عالميان مىدانست كه اگر از غدير خم در گذرند متفرق خواهند شد بسيارى از مردم بسوى شهرها وواديهاى خود ، پس حق تعالى خواست كه در اين موضع ايشان جمع شوند كه همهء ايشان نص بر حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام را بشنوند وحجت بر ايشان در اين باب تمام شود وكسى از مسلمانان را عذرى نماند ، پس حق تعالى اين آية را فرستاد
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
يعنى : « اى پيغمبر بزرگوار ! برسان به مردم آنچه فرستاده شده است بسوى تو از جانب پروردگار تو » در باب نص بر امامت علي بن أبي طالب وخليفه نمودن أو در ميان أمت خود ؛ پس فرمود :
وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ
« 2 » يعنى : « پس اگر نكنى پس نرسانيده خواهى بود رسالت خدا را وخدا تو را نگاه مىدارد از شر مردم » ، پس تأكيد نمود در باب تبليغ
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 1 / 182 و 12 / 251 ؛ الشافي في الإمامة 4 / 195 ؛ كنز العمال 16 / 519 ؛ احكام القرآن جصاص 2 / 191 ؛ البيان والتبيين 2 / 201 ؛ تفسير قرطبى 2 / 392 .
( 2 ) . سورهء مائده : 67 .