پاسخ ديگر جواب شايستهاى كه ميتوان بسؤالى كه ما از جانب مخالفين نموديم داد ، اينست كه بگوئيم : اولا معلوم نيست كه امام از نظر تمام دوستانش غائب باشد . بلكه ممكن است براى اكثر علاقمندان بوجود اقدسش آشكار گردد . هيچ كس جز از خود خبر ندارد . پس اگر امام براى كسى ظاهر گردد و او امام را به بيند ، موانع تكليف از وى بر طرف مىشود ، و اگر براى او آشكار نشود ، آنگاه خواهيم دانست كه وى علّت عدم ظهور حضرت مىباشد . هر چند درست علت آن را نداند ، زيرا كوتاهى از طرف خود او است و به همين جهت است كه تكليف از وى ساقط نميشود .
ولى هنگامى كه معلوم شد با غيبت امام او همچنان مكلّف مىباشد ، خواهيم دانست كه علّت عدم ظهور امام اوست . چنان كه ما طايفهء اماميه عقيده داريم كسى كه در راه خداشناسى تعقّل ننموده و توحيدش بر اساس فكر و مداقه قرار نگرفته و تحصيل علم نكرده ، مسلما خود وى در اين خصوص كوتاهى نموده و اگر كوتاهى نميكرد ، تكليف از وى ساقط مىگرديد ، هر چند معلوم نباشد كه در چه چيز تقصير و كوتاهى نموده است .
بهتر بگوئيم : اگر امام ظاهر گردد و مردم او را امام ندانند لازم است امام با آشكار ساختن معجزات خود را معرفى كند تا او را بشناسند . از آن طرف دانستن اينكه فلان چيز معجزه است يا نه محتاج بدقّت و تأمّلى است كه از رخنهء شبهه ايمن نيست . پس امكان دارد كه چون مردم در معجزهء امام بنگرند دچار اشتباه شوند و آن را معجزه ندانند و امام را نشناسند .
على هذا ممكن است كسانى كه امام براى آنها آشكار نمىگردد افرادى باشند كه اگر امام و معجزهء او را بينند ، درست دقّت ننمايند و دچار اشتباه شده او را دروغگو بدانند و اين مطلب شيوع يابد و موجب شود كه امام ملاحظه نموده ظاهر نگردد . . . »
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 450
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٥٠