بنا بر اين نميتوان به مجرد اينكه كسى داراى اولاد نبود ، مطلقا او را از داشتن فرزند نفى كرد . بلى گاهى وضع طور ديگر است و ما از نزديك آشنا هستيم و ميدانيم كه طرف مانعى در كارش نيست و مع الوصف فرزندى ندارد ، كه در اين مورد بخصوص بتوان ادعاى نفى اولاد از او كرد .
اما اينكه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله بعد از رحلتش فرزندى نداشت كه زنده مانده باشد اين را ما از راه مقام عصمت و پيغمبرى حضرت ميدانيم ، چه اگر چنين فرزندى ميداشت او را در زمان خود آشكار ميساخت و در آشكار ساختن او از كسى ترسى نداشت بعلاوه باجماع امت ميدانيم كه رسول خدا فرزندى نداشت كه بعد از حضرتش زنده مانده باشد .
ولى فرزند امام حسن عسكرى عليه السّلام اين طور نبوده ، زيرا امام حسن عسكرى عليه السّلام از طرف خليفهء عصر تقريبا تحت نظر و محبوس بود و قهرا از وجود فرزندش در برابر دشمنان هراسناك بود . چه آن حضرت ميدانست و از مذهب شيعه مشهور بود و همه كس ميدانست كه امام دوازدهم قائم آل محمد دولتهاى باطل را از ميان خواهد برد . بنا بر اين پنهان نمودن چنين فرزندى كارى پسنديده است .
بعلاوه حضرت از كسان خود مانند برادرش جعفر كذاب كه چشم طمع به ارث و اموال او دوخته بود هم ترس داشت . به همين جهت ناگزير از آن شد كه فرزندش را مخفى بدارد و بدين گونه ولادت آن حضرت براى مردم توليد شك نمود . چنين موردى را نمىتوان مانند موردى دانست كه مثلا كسى بميرد و ما يقين به مردن او داشته باشيم ( زيرا آن مورد وضع غير عادى داشته و حقيقت بر مردم پوشيده بوده است ) .
ولى در مورد دوم مردن فلان شخص معلوم و در منظر عموم بوده و با نشانيهاى مخصوص همه مىتوانند مردن او را تشخيص دهند و تصديق كنند .
فرق ميان اين دو مورد ( ولادت امام - و معلوم بودن مردن كسى ) به اين ميماند كه فقهاء ميگويند اقامهء شهود در مقام اثبات حق است نه براى نفى حق زيرا نفى شىء محتاج باقامهء شهود نيست مگر اينكه متضمن اثبات باشد . و با اين بيان فرق ميان دو مورد معلوم گشت .
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 426
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٢٦