سيد بن طاوس در كتاب « فرج المهموم » از على بن محمد بن زياد صيمرى در كتاب « الاوصياء » كه از كتب مورد اعتماد مىباشد و ثقهء معتمد حسن بن جعفر صيمرى كه با امام على النقى و امام حسن عسكرى ( ع ) مكاتبات داشته است ، آن را روايت نموده ، از ابو جعفر قمى برادرزادهء احمد بن اسحاق بن مصقله نقل كرده كه :
در قم يك منجم يهودى معروف بحذاقت در حساب نجوم بود . احمد بن اسحاق او را طلبيد و گفت : مولودى در فلان وقت متولد شده ، طالع او را بگير و زايچه - بندى كن ! .
چون يهودى طالع گرفت و زايچه بندى نمود و در آن نظر كرد باحمد بن اسحاق گفت : حساب نجومى دلالت ندارد كه اين مولود از آن تو باشد . اين چنين مولود يا پيغمبر و يا وصى پيغمبر است . حساب نجومى مىرساند كه اين مولود شرق و غرب و دريا و خشكى و كوه و دشت جهان را مالك مىشود . تا جايى كه تمام مردم روى زمين بدين و ولايت او ميگروند .
در كشف الغمه « 1 » مينويسد : شيخ كمال الدين بن طلحه گفته است : ولادت حجة بن الحسن در سامره و در بيست و سوم ماه مبارك رمضان سال 258 اتفاق افتاد ، پدرش ابو محمد حسن « ع » و مادرش صيقل بود و حكيمه و غير آن هم گفتهاند . كنيهاش ابو القاسم و لقبش « حجت » و « خلف الصالح » و « منتظر » است . و در ارشاد « 2 » ميگويد : ولادت حضرت
هامش
( 1 ) بهاء الدين على بن عيسى اربلى موصلى ، از علماى مشهور شيعه در سدهء هفتم هجرى و مؤلف بزرگوار كتاب معروف « كشف الغمه » در تاريخ چهارده معصوم است كه به عربى نگاشته و از كتب سودمند و معتبر شيعه و بسال 687 آن را تأليف كرده است . وى در اين كتاب بسيارى از روايات مربوط بهر باب را از اساتيد خود كه عدهاى از آنها از دانشمندان اهل تسنن بودهاند ، شنيده و درس گرفته ، نقل كرده است .
اربلى دانشمندى محقق و محدثى متبحر و جامع همه گونه فضائل بوده و از شاگردان عالم جليل القدر مشهور سيد ابن طاوس است .
( 2 ) محمد بن محمد بن نعمان تَلّعكُبَرى بغدادى معروف به « شيخ مفيد » ( 338 - ، 413 ) پيشواى علماء و متكلمين و مفخر جامعهء شيعه است كه در دولت آل بويه و بروزگار سلطنت عضد - الدوله ديلمى ميزيست .
نسبش به سعيد بن جبير ميپيوندد . شيخ مفيد در عصر خود دانشمندى بلند آوازه و فقيهى ماهر و متكلمى توانا و مخصوصا در علم مناظره سخنورى ورزيده بود . بطورى كه سر آمد همعصران خود بشمار مىآمده . با دانشمندان اهل تسنن در پيرامون مسائل مربوط بامامت مجلسها داشت و با نيروى علم و بيان بر همگان غلبه مىيافت ، چنان كه مناظرات وى با قاضى ابو بكر باقلانى و قاضى عبد الجبار معتزلى و ابو حامد اسفراينى و فاضل كتبى و غيره در كتب مربوطه مشهور و ميان عامه معروف است .
خواستاران بكتاب مجالس المؤمنين و شمارهء سوم سال اول مجله « مكتب اسلام » شرح حال وى بقلم نويسندهء اين سطور مراجعه نمايند .
مفيد قريب دويست جلد كتاب در تمام علوم و فنون متداول زمان خود نوشته كه همه از آثار جاويدان اسلامى و مخصوصا ذخيرهء علمى جهان تشيع است - امالى ، ارشاد ، الجمل ، مقنعه ، اوائل المقالات ، رد بر كتاب ( عثمانيه ) جاحظ ، رد بر ابو بكر باقلانى ، رد بر پيروان حسين بن منصور حلاج صوفى معروف از جملهء تأليفات مفيد است .