جنگ جمل پشيمان شد و براى تسكين آلام جنگ ، مانع به اسارت بردن زنان و كودكان شد و براى مردگان آنان گريست و حتى دشمنان خود را دعا كرد . « 1 »
نويسنده احكام اسلام را نمىشناسد ؛ زيرا دليل منع اسارت زنان و كودكان ، تخفيف و تسكين پريشانى ناشى از شكست دشمن در جنگ جمل نبوده است ؛ بلكه على عليه السّلام حكم اسلام را دربارهء آنان اجرا كرد ؛ زيرا آنان مسلمان بودند ، و فقط كشتن كسانى مجاز بود كه دست به اسلحه برده ، مسلمانان ديگر را كشته و در حكم « بغاة » بودند . از اينروى ، على عليه السّلام دستور داد به زخميها آسيبى نرسانند و وقتى عدهاى بر اسير كردن زنان و غارت اموال آنان اصرار ورزيدند ، حضرت حكم اسلام در باب بغاة را براى آنان بيان كرد . اگر على عليه السّلام اندوهگين شد ، به علت اصرار بىجاى آنان بر اسير كردن زنان بود . حضرت به آنان فرمود : حال كه بر اسيرى زنان اصرار داريد ، چه كسى حاضر است عايشه ، همسر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را به كنيزى ببرد ؟
آنان چون اين مطلب را شنيدند ديگر چيزى نگفتند . مؤلف با اين جمله كه « براى مردگان گريست و حتى دشمنانش را دعا كرد » ، قصد دارد بگويد على عليه السّلام از كردهء خود در جنگ با اصحاب جمل پشيمان و اندوهگين شده است . ولى اين ، اشتباه و تحريف حقايق تاريخى است . على عليه السّلام بالاى سر برخى كشتگان جمل ، مانند عبد الرحمن بن عتاب ، اظهار اندوه كرد ؛ زيرا شايسته نمىديد برخى از كشتهشدگان ، در چنين جنگى شركت كنند ، و در برابر او دست به شمشير برند .
اين پشيمانى ، كه مؤلف مىكوشد به خواننده القا كند ، نتيجهء تبليغات سوء بنى اميه است . آنان خواستهاند جنگهاى على عليه السّلام را در نظر مسلمانان غيرشرعى و بيهوده بنمايانند . درحالىكه على عليه السّلام ، چنانكه از خطبهاش در بصره و نيز از نامههايش
هامش
( 1 ) .Vaglieri , L . Veccia , Ali B . ABITALIB ; The Encyclopedia of Islam ; P . 385 .