اقدام ديگر على عليه السّلام تحصن در خانهء فاطمه عليها السّلام به همراه گروهى از بنى هاشم و شمارى از مهاجران و انصار بود . اين تحصن چنان براى ابو بكر خطرناك بود كه خانهء فاطمه عليها السّلام را « بيت حرب » ناميد . « 1 » براى شكستن اين تحصن ، به آن خانه هجوم بردند و تهديد كردند كه اگر على به همراه يارانش از اين كار دست برندارند و از خانه بيرون نيايند ، خانه را آتش خواهند زد . « 2 »
على عليه السّلام نيز هنگامى كه اين اقدامات را بىنتيجه ديد و دريافت كه اگر بر خواستهء بر حق خود اصرار ورزد ، ميان امت تفرقه خواهد افتاد ، و از طرفى ماجراى پيامبران دروغين و ارتداد برخى از قبايل رخ داد ، ديگر بر ضد خلفا اقدامى نكرد ، و تا جايى كه ممكن بود از همكارى با آنان به صلاح اسلام و مسلمين دريغ نورزيد . على عليه السّلام بارها در سخنان خود به اين موضوع اشاره كرده است . « 3 »
نكتهء ديگر نيز اينكه ، پشتيبانى ابو سفيان از على عليه السّلام به هيچ روى ، جنبهء مذهبى نداشته و تنها براساس تعصبات قومى و قبيلهاى بوده است . اين مطلب ، از اشعارى كه وى در اين زمينه سروده ، كاملا آشكار است . « 4 » از اينروى ، على عليه السّلام به درخواست او پاسخ مثبت نداد و با بيان اينكه « تو قصدى جز فتنهانگيزى ندارى و پيوسته مايهء شر و عصيانگرى بر ضد اسلام بودهاى » ، نيت او را آشكار ساخت . « 5 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 18 ؛ محمد بن احمد ذهبى ، ميزان الاعتدال ، ج 3 ، ص 109 .
( 2 ) . محمد بن عبد الكريم شهرستانى ، الملل و النحل ، ص 59 ؛ احمد بن محمد ابن عبد ربّه اندلسى ، العقد الفريد ، ج 4 ، ص 259 - 260 ؛ ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 2 ، ص 56 و ج 6 ، ص 48 ؛ حسن ابن يوسف ( علامه حلى ) ، نهج الحق و كشف الصدق ، ص 271 .
( 3 ) . محمد بن حسين ( سيد رضى ) ، نهج البلاغه ، نامهء 62 .
( 4 ) . ترجمهء اشعار چنين است :
اى بنى هاشم ! چنان نباشيد كه مردم و به ويژه تيم بن مرّه يا عدى در شما طمع كنند .
زيرا زمامدارى جز در ميان شما و به دست شما نيست و جز على شايستگى آن را ندارد .
اى ابا الحسن ! با دستى كاردان و نيرومند خلافت را قبضه كن ؛ چه ، تو بر آنچه اميد مىرود نيرومند و توانايى . البته حق مردى كه قصّى پشتيبان اوست ، پامال شدنى نيست و تنها قصّى مردى از نسل غالب است . ( احمد بن واضح ، تاريخ يعقوبى ، ترجمه محمد ابراهيم آيتى ، ج 1 ، ص 526 ) .
( 5 ) . على بن ابى كرم ( ابن اثير ) ، الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 189 .