شيعيان به تنگ آمده بودند ، امام با دلدارى دادن به مردم و پشتيبانى از آنان ، مانع انهدام پايگاه مقاومتى مردم و نااميدىشان مىشد . امام مىكوشيد تا بينش سياسى مردم و اهداف مكتبى آنان را در مبارزه با حكام جور تقويت كند و با بهرهگيرى از علم امامت خود با آگاهى دادن از آينده و برچيده شدن بساط ظلم ، پيروان خويش را اميدوار مىساخت .
4 . ايجاد شبكهء ارتباط مخفى - سازمان وكالت : پيشتر گذشت كه امام با هدف آمادهسازى مردم براى عصر غيبت « شبكهء ارتباطى وكالت » را با گزينش وكلاى خود در مناطق مختلف به راه انداخت .
از سوى ديگر ، امام با ايجاد اين شبكه مىتوانست با مردم نواحى مختلف در ارتباط باشد ، تا جمعآورى مالياتهاى اسلامى ، پاسخگويى به مشكلات فقهى و عقيدتى مردم ، و در نهايت كنترل و هدايت جامعهء اسلامى امكانپذير باشد .
امام براى سازماندهى شبكهء وكالت ، سرزمين اسلامى را به چهار منطقه تقسيم كرد .
1 . بغداد ، مدائن و كوفه ؛ 2 . ناحيهء دوم ، به مركز بصره و اهواز ؛ 3 . ناحيهء سوم ، به مركز قم و همدان ؛ 4 . ناحيهء چهارم ، به مركز حجاز ، يمن و مصر .
دستاوردهاى عملى اين سازمان هماهنگ ، پس از تبعيد ايشان به سامرا بيشتر تجلى يافت ، و با عدم امكان تماس مستقيم با امام ، نقش سازندهء اين سازمان افزايش يافت .
وكيلان امام هادى عليه السّلام عبارت بودند از : ايوب بن نوح دراج النخعى ، ابو على بن راشد ، على بن جعفر ، و ابراهيم بن محمد همدانى .
نامههاى امام در نصب وكلا يا تذكرات به آنان در تاريخ ضبط شده است ؛ از جمله نامهء امام به اهالى بغداد در تبعيت از ابو على ، و نامه به ايوب بن نوح ، كه در پى مىآيد .
تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 422
مساهمون: محمود تقى زاده داورى
ص٤٢٢