و لذا حضرت امام موسى الكاظم ( ع ) دربارهء حدود فدك كه هارون درخواست كرد حدود آن را بيان فرمايد و به امام ( ع ) واگذار نمايد امام ( ع ) تمامى حدود ممالك اسلامى را به روى هارون با تمام آزادى زبان فرمود يعنى اگر تو بخواهى حق را بر صاحب آن بسپارى اين خلافت و سلطنت بر تمامى ممالك اسلامى از آن منست بايد به من رد گردد نه فقط فدك كه آن را شيخين از صديقهء طاهره زهراى بتول سلام اللّه عليها غصب كردند و حق ريحانهء رسول اللّه ( ص ) را از دست وى گرفتند .
پس آزادى زبان در زمان هارون عباسى تا آن اندازه باشد در زمان معاويه معلوم است تا چه حد آزاد خواهد بود .
اشخاصى كه از آزادى زبان در اسلام و اعتراض بر زمامداران وقت و جلوگيرى نكردن از كسى كه حرف خود را بزند اطلاع كاملى ندارند و لذا به نظرشان مىرسد كه اسراى اهل بيت ( ع ) با اينكه آنها را اسير و دستگير وارد كوفه كردهاند و سوار شترها بودهاند و افراد خاندان رسالت را با شترهايى كه جهاز چوبى بيشتر در آنها نبوده در كوچه و بازار كوفه مىگردانيدهاند با وجود مأمورها كه به اسرا مواظب بوده و آنها را سوق مىدادند ، چطور شده كه حضرت امام سجاد ( ع ) و زينب كبرى ( س ) و امّ كلثوم ( س ) در ميان مردم انبوه كوفه در بالاى شتر آن طور به مقام تكلم آمده و بيانات كردهاند ؟ چون اسير را نمىگذارند آزادانه بيانات كند و مانع مىشوند كه آن طور بر عليه ستمكاران تبليغات نمايد .
ولى اين گونه اشخاص اين توهمات بىجا را از روى عدم اطلاع از آزادى زبان در اسلام كردهاند و مطلع نبودهاند كه در ميان مسلمانها چقدر حريّت در حرف زدن و دفاع از حق حكمفرما بوده با وجود اينكه سيد الشهداء ( ع ) را شهيد و خانوادهاش را اسير نمودهاند با اين همه باز از آزادى زبان نمىتوانستهاند ممانعت نمايند و لذا اين اشخاص بىخبر از اوضاع اسلامى و تاريخ مسلمين صدر اول اسلام خيال كردهاند كه اسراى اهل بيت اطهار ( ع ) آن بيانات و خطبهها را در كوفه در مراجعت از شام موقع آمدنشان به كربلا به مرحلهء عمل رسانيدهاند گرچه بعضى از عبارات اين توهم را باعث مىشود ولى بر خلاف آن است كه ارباب مقاتل و تواريخ در اكثريت نقل كردهاند كه آن قضايا در موقع ورود اسرا به كوفه از كربلا بعد از شهادت
هامش
- على نمط من ملوك الشرق المستبدين . و قد كاد يبطش بالامام الشافعى لتهمة انه يميل الى اولاد على . ر . ك :
العتب الجميل ، تأليف علامهء جليل سيد محمد بن عقيل هامش ، ص 20 ، ط بيروت از منشورات هيأت بحوث اسلامية در ( اندونزى ) ، 1391 ق .