مدعى براى قضاوت به نزد تو آمدند ، تا سخن طرف مقابل را مانند سخن طرف ديگر نشنيدهاى ، هرگز داورى مكن و حكم مده . زيرا اگر چنين كنى قضا براى تو آشكار مىشود .
على ( ع ) فرمود : پس از اين سخن پيامبر ، ديگر قضاوت بر من مشكل ننمود .
هجدهم ، نزول آيهء
« وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ »
« 14 » به خاطر آن حضرت . ابن صباغ مالكى در كتاب فصول المهمه از مكحول از على بن ابيطالب نقل مىكند كه دربارهء آيهء فوق فرمود : رسول خدا به من گفت : از خدا درخواست كردم كه گوشهاى تو را چنين كند و خداوند نيز اين دعا را اجابت كرد . آنگاه على گفت : هيچ سخنى از پيامبر نمىشنيدم جز آنكه آن را فرا مىگرفتم و به خاطر مىسپردم و هيچگاه فراموش نمىكردم . واحدى نيشابورى در كتاب اسباب النزول مىنويسد : ابو بكر تميمى از عبد الله بن محمد بن جعفر از وليد بن ابان از عباس دورى از بشر بن آدم از عبد الله بن زبير براى ما نقل كرد كه گفت : شنيدم صالح بن هشيم مىگويد ، شنيدم بريده مىگفت پيامبر به على ( ع ) فرمود : خداوند به من دستور داده است تا تو را نزديك كرده و از خود دور نكنم و تو را بياموزانم تا آگاه و هشيار شوى و بر خدا سزاوار است كه آن را نگهبان كلام خود قرار دهد و آنگاه آيهء
« وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ »
نازل شد .
در تفسير طبرى آمده است : عبد الله بن رستم به من گفت شنيدم پيامبر به على ( ع ) مىفرمود : اى على ! همانا خداوند مرا فرمان داده است تا تو را به خود نزديك كنم و باقى روايت را مانند حديث گذشته نقل كرده است .
در حلية الاوليا از عمر بن على بن ابيطالب از پدرش ، على ( ع ) ، از پيامبر روايت شده است كه فرمود : يا على ! خداوند مرا مامور كرده است تا تو را به خود نزديك كنم و تو را علم بياموزم تا آنها را در خاطر سپارى . و آيه
« وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ »
نازل شد . پس تو گوشى هستى كه علم مرا در خود نگه مىدارى .
طبرى در تفسير خود از على بن سهل از وليد بن مسلم از على بن حوشب نقل مىكند كه گفت : از مكحول شنيدم كه مىگفت پيامبر آيهء
« وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ »
را خواند . آنگاه به على ( ع ) رو كرد و گفت : از خداوند خواستم كه مصداق اين آيه را گوش تو قرار دهد . على ( ع ) گفت : پس از اين هيچ سخنى از پيامبر را فراموش نكردم .
سيوطى در درّ المنثور مىنويسد : سعيد بن منصور ، ابن جرير ، ابن منذر ، ابن ابى حاتم و ابن مردويه روايتى به اين مضمون از مكحول نقل كردهاند : زمانى كه آيهء
« وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ »
نازل شد پيامبر فرمود : از خداوند درخواست كردم كه مصداق اين آيه را گوش على ( ع ) قرار دهد . مكحول گويد : شنيدم على ( ع ) مىفرمود : از پيامبر سخنى نشنيدم كه آن را فراموش
هامش
( 14 ) . سورهء حاقه آيهء 12 . - م .