« 53 » عرض كردم اى ابو عبد الله مرا سفارشى فرما ! گفت : تو را به نه چيز سفارش مىكنم اين توصيهء من به هر كسى است كه مىخواهد راه خدا را بپويد و از خدا مىخواهم تو را در به كار بستن آنها موفق كند . سه تا از آنها در رياضت نفس و سه تا در حلم و سهتاى آخر در علم است . پس آنها را به ياد بسپار و ترا از سهلانگارى و سستى نسبت به آنها بر حذر مىدارم . عنوان گفت : توى دلم از ترس خالى شد . پس فرمود : آن سه چيز كه در رياضت است : از خوردن چيزى كه ميل ندارى بپرهيز ، زيرا بىخردى بار مىآورد و جز در هنگام گرسنگى غذا مخور و چون خوردى ، از طعام حلال بخور و نام خداى تعالى را ببر . و اين حديث پيامبر ( ص ) را به ياد آورد كه فرمود : انسان هيچ ظرفى را كه از شكمش بدتر باشد ، پر نكرد . اما آن سه كه در حلم است : اگر كسى به تو گويد ، تو اگر يكى بگويى ده تا مىشنوى تو بگو اگر ده تا بگويى يكى هم نشنوى . و اگر دشنامت گفت ، بگويى اگر در آنچه گفتى راستگويى ، از خدا براى خود آمرزش مىطلبم و اگر دروغگويى ، براى تو طلب آمرزش مىكنم . و اگر كسى تو را با خيانت وعده داد تو او را با نصيحت و دعا وعده دهى . اما آن سه كه در علم است : از علما آنچه را كه نمىدانى بپرس . و مبادا از روى لجاجت يا براى امتحان
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 104
مساهمون: على حجت كرمانى
ص١٠٤
هنگامى كه ارادهء دانش اندوزى كردى ، پس نخست حقيقت عبوديت را در خودت بجوى و علم را با استفاده از آن طلب كن ، از خداوند بپرس او ترا ياد مىدهد . پرسيدم : حقيقت عبوديت چيست ؟ فرمود : سه چيز است : اينكه بنده براى خودش در آنچه كه خداوند به او داده تملكى نبيند . زيرا براى بنده مالكيتى نيست و آنان مال را مال خدا مىدانند و آن را همانجايى كه خدا فرموده قرار مىدهند . بنده براى خودش تدبير نينديشد و همهء اشتغالش در چيزهايى باشد كه خدا بدان دستور داده و از آن نهى كرده است . هنگامى كه بنده در آنچه خداوند به او داده تملكى قائل نشود ، انفاق كردن بر او در مواردى كه خداوند فرموده ، سهل مىگردد و هنگامى كه تدبير كارش را به مدبر خود واگذاشت سختيهاى دنيا بر او آسان مىشود و هنگامى كه بدانچه خداوند فرموده و از آن نهى كرده است ، مشغول شد به سوى ستيزه و مباهات با مردم نمىگرايد . چون خداوند بندهاى را با اين سه چيز گرامى داشت ، دنيا و نيازمندى او به مردم برايش آسان مىشود و از براى تفاخر و زيادهجويى در پى دنيا نمىرود و در پيش مردمان عزت و سربلندى نمىجويد و روزگار عمر خود را باطل و بىحاصل رها نمىكند . اين نخستين درجهء متقين است . خداوند تعالى فرمايد :
« تِلْك الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِين لا يُرِيدُون عُلُوًّا فِي الْأَرْض وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِين »
هامش
( 53 ) سورهء قصص / آيهء 86 : اين خانه آخرت است آن را قرار داديم براى كسانى كه خواهان برترى و فساد در زمين نيستند و فرجام كار از آن پرهيزگاران است .