گزيدهاى از وصيت آن حضرت ( ع ) به ابو جعفر محمد بن نعمان الاحول كه در تحف العقول ذكر شده است
اى پسر نعمان ! تو را از ستيز پرهيز مىدهم كه كردارت را از بين مىبرد و تو را از جدال و خصومت بر حذر مىدارم كه تو را هلاك مىكند . و تو را از بسيارى خصومتها بر كنار مىدارم زيرا تو را از خداوند دور مىكنند . كسانى كه پيش از شما بودند خاموشى را فرا مىگرفتند و حال آنكه شما گفتن را فرا مىگيريد . اگر يكى از شما قصد بندگى كرد ، ده سال پيش از آن خاموشى را فرا بگيرد پس اگر خوب از عهدهء آن بر آمد و بر اين كار شكيبايى ورزيد ، بندگى كرده است و گرنه بگويد من شايسته آنچه قصد كردهام نيستم .
كسى كه از فحشا مىدهد كه خاموشى را دراز گردانيده و در حكومت باطل بر شكنجهها شكيبايى ورزيده باشد . اينان به حق از نجبا و برگزيدگان و اوليا هستند ، و ايشان مؤمنانند .
همانا منحوسترين شما در نزد من بزرگان سخن چين هستند . كسانى كه در پى حسادت به برادرانشان باشند از من نيستند و من نيز از آنان نيستم . سپس فرمود : به خدا سوگند اگر يكى از شما به اندازهء روى زمين طلا تقديم دارد ، سپس به مؤمنى حسادت كند اين طلا وسيله مىشود كه با آن او را در آش داغ مىكنند .
اى پسر نعمان ! اگر از كسى دربارهء علمى پرسيدند و او پاسخ دهد نمىدانم ؛ به تحقيق حق علم را ادا كرده است . مؤمن تا زمانى كه نشسته كينه دارد و چون برخاست كينهاش بر طرف مىگردد .
اى فرزند نعمان ! اگر خواستى دوستى برادرت براى تو پاكيزه گردد هيچگاه با او مزاح و ستيزه مكن و او را نهى منما و با او در نيفت . و دوستت را از راز خود آگاه مكن مگر رازى كه اگر دشمنت از آن آگاهى يافت زيانى نرساندت چرا كه دوست نيز روزى دشمن مىشود .
اى فرزند نعمان ! بنده مؤمن نمىشود تا آنكه در او سه سنت باشد : سنتى از خدا ، سنتى از رسول خدا و سنتى از امام . اما سنتى كه از خداست آن است كه پوشانندهء رازها باشد خداوند كه يادش گرامى باد ، فرمايد :
عالِم الْغَيْب فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً
« 50 » . اما سنتى كه از رسول خدا ( ص ) است آن است كه با مردم مدارا و با آنها با اخلاق حنيفى رفتار كند و سنتى كه از امام است صبر در سختى و مصيبت است تا زمانى كه خداوند گشايشى براى او آورد . اى پسر نعمان ! بلاغت به تيزى زبان و فراوانى هذيان نيست ، بلكه اصابت به معنى و آوردن برهان است . اى فرزند نعمان ! كسى كه به خاطر ما خشمش را براى چيزى كه نمىتواند آن را
هامش
( 50 ) سورهء جن / آيهء 26 : داناى نهان است پس كسى را بر غيب خود آگاه نكند .