تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 788

مساهمون:

ص٧٨٨

مقدم داشتن رضايت عامه بر رضايت خاصه

بايد بهترين كارها در نزد تو ميانه‌روى در حق و همگانى كردن آن در برابرى و دادگرى در امورى باشد كه رضايت عامه را بيشتر سبب مىشود . زيرا خشم همگان خوشنودى تنى چند را پايمال مىكند و خشم چند تن از خواص در برابر خشنودى عامه ، قابل اعتنا نيست . و از رعيت هيچ كس بر حكمران در هنگام راحتى گران‌بارتر و در گرفتارى اندك يارىكننده‌تر و در انصاف ناراضىتر و در خواهش پراصرارتر ، و موقع بخشش كم‌سپاس‌تر و هنگام رد دير عذرپذيرنده‌تر و در رخدادهاى سخت روزگار كم‌طاقت‌تر از خواص نيست و ستون دين و فراوانى مسلمانان و آمادگى ايشان براى رويارويى با دشمنان همه از عامهء مردم هستند پس تو هم بايد آنان را برگزينى و به ايشان رغبت داشته باشى .

دور داشتن وى از پذيرش سخن نمام و خبرچين

و بايد از ميان رعيت كسى را بيشتر از همه دور و دشمن داشته باشى كه به آشكار كردن زشتيهاى مردم پايفشارى دارد . زيرا مردم عيوبى دارند كه سزاوارترين كس براى پوشاندن آنها ، والى است . پس در عيوب مردم كه بر تو نهان است ، كنكاش مكن كه بر تو لازم است آنچه را كه بر تو آشكار است نيز پوشيده دارى خداوند خود بر آنچه از چشم تو پنهان است حكم مىدهد . پس تا مىتوانى عيوب مردم را بپوشان تا خدا هم عيوب تو را كه دوست دارى از چشم رعيت پنهان بماند ، پوشيده دارد . از مردم گره هر كينه را بگشاى و از خود رشتهء هر انتقام و بازخواستى را جدا نماى و خود را از هر چه كه در نظرت نادرست است نادان نشان بده . و در تصديق گفتار بدگو و سخن چين شتاب منماى . زيرا سخن چين خيانتكار و فريب دهنده است هر چند خود را به صورت پنددهندگان در آورد .

دور داشتن وى از مشورت با بخيل و بزدل و طمعكار

در مشورت خود بخيل را راه مده كه تو را از نيكى و بخشش بازمىدارد و از فقر و ندارى ، مىترساند . ترسو و بزدل را نيز طرف مشورت مگير كه تو را از كارها سست مىكند . و حريص را هم در مشورت خود داخل مكن كه از بسيارى طمع ستمگرى را در نگاهت آرايش مىدهد . بخل و ترس و حرص غرايز گوناگونى است كه از سوء ظن به خدا نشئت مىگيرد .