نامهء على ( ع ) به مالك اشتر
شريف رضى گويد : اين طولانىترين نامهاى است كه آن حضرت نوشته و در آن محاسن بسيارى جاى داده است . اين نامه شامل رهنمودهايى است كه براى هر والى و هر كسى كه در امور اجتماعى و سياسى دستى دارد ، لازم و ضرورى مىنمايد . از همين رو ما تمام اين نامه را نقل مىكنيم . زيرا اين نامه خود گنجى گرانبهاست . ما دربارهء اين نامه به هنگام گفتوگو از توليت مصر توسط اشتر ، سخنانى گفتيم .
« بسم الله الرحمن الرحيم » اين فرمانى است كه بندهء خدا على ، امير المؤمنين به مالك بن حارث معروف به اشتر اعطا مىكند و به موجب آن فرماندارى كشور مصر و خزانهء خراج آن را به او مىسپارد و كار سپاه اسلام و بهبود وضع مردم آن ديار و نيز آبادانى آنجا را به وى محول مىكند .
سفارشهاى آن حضرت به مالك اشتر دربارهء رعايت تقوا
در اين فرمان ، مالك را به پرواى الهى و گردن نهادن به اوامر خداوند و اطاعت از فرايض و سنن قرآنى فرا مىخوانم كه هيچ كس بدون پيروى از آنها سعادتمند نمىشود و كسى جز با كنار گذاردن و تباه كردن آنها ، سيهروز نمىشود . و بايد كه به دست و قلب و زبان ، خداوند سبحان را يارى دهد كه خداوند تعالى ياريگران خويش را يارى دهد و آن را سربلند كند . به مالك فرمان داده مىشود كه هنگام رويارويى با شهوات ، زمام نفس خود را به دست گيرد كه نفس فرمان دهندهء به بديهاست مگر آنچه خداوند بدان رحم كرده باشد .
ترغيب مالك در حسن ذكر
اى مالك بدان كه من تو را به ديارى فرستادهام كه پيش از تو حكام دادگر و ستمگر در ميان آنها بودهاند . مردمان به كارهاى تو چنان مىنگرند كه تو به كارهاى واليان پيش از خودت مىنگريستى . و دربارهء تو همان گويند كه تو دربارهء ايشان مىگفتى . و از سخنانى كه خداوند به زبان بندگانش روان مىفرمايد ، مىتوان به بندگان شايسته پى برد . و آنها را شناخت . پس بايد بهترين اندوختهها در نزد تو ، عمل صالح باشد . پس بر هواى نفس خويش غالب باش و نفس خود را از دستيابى بدانچه براى تو روا نيست ، بازدار . زيرا بخل به نفس انصاف و عدل است از او در چيزهايى كه خوش مىدارد يا بدانها ناخشنود مىشود .