واداشتيم و ما به كفر خود اقرار مىكنيم . اما اكنون توبه كردهايم تو هم مثل ما به كفر خود اقرار و سپس توبه كن . در اين صورت ما تحت فرمان تو به سوى شام مىرويم . فرمود : مگر نمىدانيد خداوند در مورد اختلاف ميان زن و شوهر فرمان به حكميت داده و گفته است : حكمى از بستگان مرد و حكمى از بستگان زن روانه كنيد . « 59 » و نيز هم او دربارهء صيدى چون خرگوش ، كه به نيم درهم برسد فرموده است : دو تن عادل از شما بر آن حكم مىكنند . « 60 » آنان پاسخ دادند : وقتى عمرو مانع شد تا تو در آن عهدنامه بنويسى امير المؤمنين و خود به دست خويشتن لقب خود را زدودى و تنها نوشتى على بن أبي طالب ، بنابراين خودت را به دست خويشتن از امارت بر كنار داشتى . على ( ع ) پاسخ داد : رسول خدا ( ص ) در اين كار اسوه و نمونهء من بود . وقتى سهيل بن عمرو نگذاشت پيامبر ( ص ) لقب رسول الله ( ص ) را در صلحنامه بنويسد و گفت : اگر اقرار مىكردم كه تو رسول خدايى ، ديگر با تو مخالفت نمىكردم و تنها به خاطر فضل تو ، تو را بر خود مقدم داشتم و بايد فقط بنويسى محمد بن عبد الله ، آن حضرت به من فرمود : اى على عبارت رسول الله را بزداى . گفتم : يا رسول الله ( ص ) من جرئت ندارم نام تو را از نبوت بزدايم پس آن حضرت خود به دست خويشتن آن عبارت را پاك كرد و فرمود : بنويس محمد بن عبد الله . سپس به من تبسمى كرد و گفت : اى على تو هم در اين قضيه واقع مىشوى و بر آن رضايت مىدهى . سپس آن حضرت ( ع ) از حروراء بازگشت و خوارج در آنجا ماندگار شدند و از آن پس به آنان حروريه نام نهادند . مبرد گويد : از جمله اشعار امير مؤمنان ( ع ) كه در آن هيچ اختلافى نيست ، شعرى است كه آن حضرت به هنگامى كه خوارج به او گفتند : بر كفر خود اقرار و سپس توبه كن تا با تو به جنگ شاميان رويم . آن حضرت فرمود : آيا پس از مصاحبت با رسول خدا ( ص ) و تفقه در دين او كافر بازگردم . آنگاه اين شعر را سرود : اى خداوند شاهد باش كه من بر دين محمد پيغامبر ( ص ) هستم و در دين خدا شك ندارم كه من هدايت يافتهام . در روايت ديگرى كه مبرد در الكامل ذكر كرده آمده است : على ( ع ) به محل خوارج در حروراء رفت و گفت : اين جايگاه كسى است كه اگر امروز در آن فيروزى يابد ، روز قيامت هم رستگار مىشود ، سپس با آنان سخن گفت . آنان گفتند : ما با پذيرش مسئلهء حكميت گناهى بزرگ مرتكب شديم و اكنون توبه كرديم . تو هم مانند ما توبه كن تا دوباره با تو همراه
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 703
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٧٠٣
هامش
( 59 ) . آيهء 35 سورهء نساء : فَابْعَثُوا حَكَماً مِن أَهْلِه وَ حَكَماً مِن أَهْلِها .
( 60 ) آيهء 95 سورهء مائده : يَحْكُم بِه ذَوا عَدْل مِنْكُم .