و پيمانها بستيم و خداوند عز و جل فرموده است : به عهد خدا وفا كنيد چون پيمانى بستيد و قسمها را پس از استوار داشت آنها مشكنيد و حال آنكه خدا را بر آنها كفيل قرار دادهايد » . « 55 » حرقوص گفت : اين گناهى است كه بايد از آن توبه كنى . على ( ع ) فرمود : اين گناه نيست ولى انديشهاى خطاست و سستى در كار . من قبلا به شما گفتم و شما را از اين كار برحذر داشتم . زرعه گفت : به خدا قسم اگر دست از حكميت دادن مردان بر ندارى با تو مىجنگم و از اين كار رضايت و تقرب الهى را مىجويم . على ( ع ) گفت : « بدبختى براى تو باد ! چه چيز تو را چنين تيره روز كرد گويى تو را مىبينم كه كشتهشدهاى و باد بر تو مىوزد » . زرعه گفت : دوست دارم چنين شود . على ( ع ) گفت : اگر بر حق بودى ، مرگ در راه حق آسودگى از دنيا بود اما شيطان شما را فريب داده است از خداوند عز و جل بترسيد . آنها از نزد على ( ع ) خارج شدند و همچنان مىگفتند : حكميت خاص خداست . على ( ع ) روزى براى ايراد سخنرانى بيرون آمد و در بين سخنرانيش شنيد كه از اطراف مسجد فرياد حكميت خاص خداست برآوردند . آن حضرت فرمود : الله اكبر . اين سخن حقى است كه از آن ارادهء باطل مىكنند . روزى يكى از آنان در اثناى سخنرانى على ( ع ) به آن حضرت گفت : به تو و كسانى كه پيش از تو بودهاند وحى شد كه اگر شرك ورزى ، عملت نابود مىشود و از زيانكاران مىشوى . « 56 » على ( ع ) هم در پاسخ وى اين آيه را تلاوت كرد : شكيبايى كن كه وعدهء خدا درست است و كسانى كه يقين ندارند تو را به سبكسرى واندارند » . « 57 » طبرى گويد : چون حكميت به وقوع پيوست و على ( ع ) از صفين بازگشت خوارج از او جدا شدند و چون به نهر رسيدند در آنجا بماندند . على ( ع ) به همراه گروهى از مردم به كوفه قدم نهاد و خوارج در حروراء جاى گرفتند . ابن اثير گويد : چون على ( ع ) از صفين بازگشت ، خوارج از او جدا شده به شهر حروراء درآمدند . و دوازده هزار تن در آنجا بماندند و منادى ايشان بانگ بر آورد : فرماندهء جنگ شبث بن ربعى و امير نماز ، عبد الله بن كو است و كار تعيين خليفه پس از جنگ بر عهدهء شوراى مسلمانان است . و بيعت براى خداوند عز و جل است و امر به معروف و نهى از منكر اقامه مىشود . شيعيان برخاسته به على ( ع ) گفتند : بيعتى دوباره با تو مىكنيم ما دوست دوستان تو و دشمن مخالفان تو هستيم . خوارج گفتند : شما و شاميان بر كفر باقى مانديد . شاميان بنابر آنچه دوست داشتند يا بد داشتند با معاويه بيعت كردند و شما نيز با على بيعت
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 701
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٧٠١
هامش
( 55 ) . آيه 90 سورهء نحل : وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّه إِذا عاهَدْتُم وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمان بَعْدَ تَوْكِيدِها وَ قَدْ جَعَلْتُم اللَّه عَلَيْكُم كَفِيلًا .
( 56 ) آيهء 65 سورهء زمر : وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْك وَ إِلَى الَّذِين مِن قَبْلِك لَئِن أَشْرَكْت لَيَحْبَطَن عَمَلُك وَ لَتَكُونَن مِن الْخاسِرِين .
( 57 ) آيه 60 سورهء روم : فَاصْبِرْ إِن وَعْدَ اللَّه حَق وَ لا يَسْتَخِفَّنَّك الَّذِين لا يُوقِنُون .