تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحصيل السعادة والتنبيه على سبيل السعادة ( سعادت از نگاه فارابى ) ( فارسى ) — صفحة 92

مساهمون:

ص٩٢
منظور من از عادت تكرار كردن يك كار به دفعات بسيار است ، در زمانى طولانى و در اوقاتى به هم نزديك و از آنجا كه خلق جميل نيز از عادت پديد مىآيد ، سزاوار است در باب آنچه وقتى به آن عادت كنيم ، خلق جميل برايمان حاصل مىشود و در مورد آنچه وقتى به آن عادت كنيم ، خلق قبيح برايمان پديد مىآيد سخن بگوييم .

فعل از خلق نشأت مىگيرد و خلق از عادت

8 . بر اين اساس مىگويم : امورى كه با عادت كردن به آن‌ها خلق جميل به دست مىآوريم ، كارهايى است كه شأن آن اين است كه از صاحبان اخلاق جميله سر بزند . و آنچه خلق قبيح را براى ما به ارمغان مىآورد افعالى است كه از اصحاب اخلاق قبيحه سر مىزند . وضعيت در مورد آنچه به وسيلهء آن تحصيل اخلاق حاصل مىشود ، مثل وضعيت چيزى است كه به وسيلهء آن صنعت و حرفه‌اى مختلف به دست مىآيد . مثلا مهارت در نويسندگى هنگامى حاصل مىشود كه انسان خود را به انجام فعل كسى كه نويسنده‌اى ماهر است عادت دهد و همين طور است بقيهء حرفه‌ها . پس نيكويى نويسندگى با مهارت در آن ، از انسان سر مىزند و مهارت در نويسندگى وقتى حاصل مىشود كه انسان پا پيش گذاشته ، به نيكويى عمل نويسندگى عادت كند ، و البته نيكويى فعل نويسندگى قبل از به دست آوردن مهارت نويسندگى با نيرويى كه انسان بر آن سرشته شده است نيز ممكن است . ولى اگر نيكويى فعل پس از كسب مهارت باشد ، فعل از صنعت و حرفهء شخص ناشى مىشود . فعل جميل نيز اين‌گونه است . فعل جميل قبل
تحصيل السعادة والتنبيه على سبيل السعادة ( سعادت از نگاه فارابى ) ( فارسى ) — صفحة 92 | أبو نصر الفارابي / على اكبر جابرى مقدم