مىرسيدند « 220 » . اين است كه مىگويى : سنّت خداوند - كه تبديلى در آن راه ندارد - اقتضاى « تواتر » آن را دارد ، هر چند هم كه موانعى بر سر راه نقل آن وجود داشته باشد .
4 - عنايت امير مؤمنان ( ع )
4 - علاوه ، از ناحيهء « ائمهء اهل بيت ( ع ) » نيز روشهائى به كار گرفته شده كه انتشار و اشاعهء آن را اقتضا مىكند . كافى است كه به آنچه « أمير مؤمنان ( ع ) » در ايّام خلافتش براى اعلام آن به پا خاست توجه كنى ! در آن هنگام كه مردم را در « رحبه » ( يكى از محلّههاى كوفه ) جمع نمود ، فرمود :
« سوگند مىدهم آن مسلمانى را كه مطلبى از پيامبر ( ص ) در روز « غدير خم » شنيده كه بپاخيزد و به آنچه شنيده شهادت دهد ! امّا غير از آن كس كه با چشمانش آن حضرت را ديده و با گوشهايش سخن او را شنيده به پا نخيزد ! » سى نفر از صحابه بپاخاستند كه 12 نفر آنها از « مجاهدان بدر » بودند ، همه شهادت دادند كه پيامبر ( ص ) دست « على » را گرفت و به مردم فرمود : « آيا مىدانيد كه من نسبت به مؤمنان از
هامش
( 220 ) احمد زينى دحلان در كتاب خود « السيرة النبوية » در باب « حجة الوداع » مىنويسد :
پيامبر ( ص ) از مدينه با نود هزار نفر ، و گفته شده با صد و بيست و چهار هزار نفر خارج شد . بيش از اين تعداد نيز گفته شده است . او اضافه مىكند : اين تعدادى است كه از مدينه همراه وى خارج شدند امّا آن عدهاى كه با وى حج نمودند بيش از اين تعدادند .
از اينجا روشن مىشود كه تعداد نفرات همراه وى بيش از صد هزار نفر و همه شاهد « حديث غدير » بودهاند . - پانوشت شمارهء 214 را نيز ملاحظه نماييد !