تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 349

مساهمون:

ص٣٤٩

خطبه ( 91 )

از سخنان آن حضرت در پاسخ به تقاضاى مردم براى بيعت ، پس از قتل عثمان [ در اين خطبه كه پس از كشته شدن عثمان و تقاضاى مردم براى بيعت با على عليه السلام ايراد شده است و با عبارت « دعونى و التمسوا غيرى » ( مرا واگذاريد و كسى ديگر غير از مرا جستجو كنيد ) شروع مىشود پس از پاره‌يى توضيحات لغوى بحث كوتاهى از لحاظ كلامى آورده است ] : مى گويد : معتزله همين گفتار على ( ع ) را بر ظاهر آن حمل كرده و مى گويند : دليل بر آن است كه از سوى پيامبر ( ص ) نصى بر امامت على ( ع ) موجود نيست ، هر چند كه على ( ع ) از همگان براى خلافت سزاوارتر و شايسته‌تر بوده است ، و اگر چنين نصى مى بود جايز نبود بگويد : « مرا وانهيد و ديگرى را جز من بجوييد . » و يا بگويد : « شايد من نسبت به كسى كه شما به امارت گماريد شنواتر و فرمانبردارتر باشم . » و يا بگويد : « و اگر من براى شما وزير باشم بهتر از آن است كه امير شما باشم » . حال آنكه اماميه آن را بر وجهى ديگر حمل كرده مى گويند : آنان كه مى خواستند با على ( ع ) بيعت كنند همانها بودند كه قبلا با خلفاى ديگر بيعت كردند ولى عثمان همه يا بيشتر آنان را از عطا و مقررى خود محروم ساخته بود و حق ايشان را نپرداخته بود و بنى اميه به روزگار عثمان اموال را به خود اختصاص داده و ريشه‌كن كرده بودند و چون عثمان كشته شد آنان به على عليه السلام گفتند : ما با تو بيعت مى كنيم به شرط آنكه ميان ما با روش ابو بكر و عمر رفتار كنى كه آن دو چيزى از اموال را براى خود و اهل خويش برنمى داشتند . خواستند با على ( ع ) بيعت كنند به شرط