خطبهء 54
از فرمايشات ان حضرت در صفّين ، آنزمان كه اصحاب آن بزرگوار تصوّر كردند كه در شروع بجنگ با مردم شام درنگ مىنمايد ( چون در صفّين آب به تصرّف آن بزرگوار درآمد از اهل شام ممانعت ننمود و چنان گمان كردند كه شايد نظر او متاركهء جنگ و يا سازگارى با ايشان است لذا گروهى گفتند از مرگ مىترسد و برخى گفتند در خصوص جنگ با شاميان شكّ و ترديد دارد ) پس چنين فرمود :
( 1 ) است كه من در جنگ با دشمن تأمل مىكنم * در حقيقت بار حكمت را تحمّل مىكنم
در تصوّر گر شما را منطق آن باشد كه من * خوف دارم از گزند تيغ دشمن بر بدن
اين تصوّر نادرست است و سقيم و اشتباه * و از شما ناسازگار افتد بسويم اين نگاه
باكى از مرگم نباشد بر خداوندم قسم * ( بر خداى كون و امكان و بنىآدم قسم )
مرگ بر من در ميادين و مضاجع « 1 » فرق نيست * ( كلّ عالم بر خداوند است راجع فرق نيست )
منطق كوبندهء امام ( ع ) در مقابل منطق نادرست بعضى از اصحاب
چون اصحاب آن بزرگوار ، دربارهء جنگ با شاميان نسبت شكّ و ترديد بر آن حضرت القاء نمودند ، لذا براى ردّ منظور ايشان با منطق كوبنده چنين فرمود :
( 2 ) گر مرا شكّى است در دل در خصوص اهل شام * ميزنيدم از ره رشك و حسادت اتّهام
گر شما را در نظر تأخير دارد امر جنگ * روى حكمت بود و تدبير و كياست اين درنگ
اين درنگى كه شما را ناخوش آمد در نظر * هست ايزد را قسم در روى تقوا مستقر
هامش
( 1 ) مضاجع خوابگاهها