خطبهء 36 از بيانات و فرمايشات آن حضرت در رابطه با تخويف و ترسانيدن اهل نهروان :
نهروان نام موضعى است در كنار نهر ، در سمت صحراى حروراء و از اين جهت خوارج نهروان را حروريّه نيز مىگويند و سبب جنگ حضرت با خوارج نهروان آنست كه چون در جنگ صفّين خاصّه در ليلة الهرير كه 36 ، هزار نفر از طرفين كشته شد و كار به معاويه بسيار سخت گرديد .
بدستور عمرو ابن عاص 500 قرآن بر سر نيزهها كردند و اين حيله بسيار كارساز افتاد تا اينكه دوازده هزار نفر از جبههء حضرت رو گردانيدند و به على گفتند كه مالك اشتر را از جنگ باز گردان و گرنه ترا اسير معاويه مىكنيم .
حضرت ، مالك را باز گردانيد و بعد قضيّهء حكمين رخ داد .
حضرت با اصرار ايشان به حكميّت تن داد و ايشان بعد از دانستن حيلهء عمرو ابن عاص ، با حضرت دوباره مخالفت نمودند و گفتند چون خلق را در كار خالق دخالت دادى ، كافر شدى ( نعوذ بالله ) اكنون توبه كن تا از تو اطاعت نمائيم . حضرت عبد اللّه بن عبّاس را فرستاد تا به آنها نصيحت نمايد و بعد خودش با آنان سخن فرمود در اثر آن هشت هزار تن از تصميم بازگشتند و بقيّه چهار هزار نفر در صدد جنگ آمدند و متوجّه نهروان شدند .
همگى در حوالى آن نهر كشته گرديدند مگر نه نفر كه گريختند . و اكثر نواصب و خوارج از نسل ايشان هستند و علّت وجه تسميهء ايشان بنواصب آنست كه در دشمنى با اهلبيت و شيعيان تظاهر داشتند و خوارج آنهائيكه بر على خروج كردند . و حضرت بعد از ترسانيدن ايشان اين خطبه را ايراد فرمود .