خواست او را در مدينه جانشين خود قرار دهد ، عرض كرد : يا رسول اللَّه ! آيا مرا بر زنان و كودكان به جاى خود مىگمارى ؟ فرمود : « آيا نمىپسندى كه نسبت به من به منزلهء هارون نسبت به موسى باشى جز اينكه بعد از من پيامبرى نيست ؟ ! »
بنابراين دانستيم كه كتاب خدا ( قرآن ) به درستى اين اخبار و حقيقت داشتن اين شواهد گواه است پس بر امّت لازم و واجب است كه به اين اخبار - به دليل موافقت آنها با قرآن و موافقت قرآن با اين اخبار - اقرار و اعتراف كند ، و چون ما اين اخبار را موافق قرآن يافتيم و از طرفى كتاب خدا ( قرآن ) را نيز موافق اين اخبار و دليل و گواه بر اينها ديديم ، پيروى از اين اخبار بر ما چنان واجب است كه ستيزه جويان و تبهكاران از آن تجاوز نمىكنند .
سپس فرمود : هدف ما و مقصود ما سخن دربارهء جبر و تفويض و شرح بيان آنهاست و آنچه را به عنوان مقدمه آورديم براى آن است كه قرآن و حديث وقتى كه در موردى هم سو و متّفق باشند دليل مقصود خواهند بود و پشتوانهاى براى آنچه در اين باره بيان مىكنيم - ان شاءاللَّه .
فرمود : موقعى كه از جعفر بن محمّد الصادق عليه السلام از جبر و تفويض پرسيدند ، فرمود : « نه جبر و نه تفويض بلكه امرى بينابين آن دو است » پرسيدند : چرا يابن رسول اللَّه ؟ ! فرمود : « به خاطر سلامت عقل ، آزادى راه ، مهلت در وقت ، و زاد و توشه پيش از مركب سوارى ، و انگيزهاى كه انجام دهنده را بر انجام فعل وامى دارد ، پس اين پنج چيز است كه هر گاه يكى از آنها در بندهاى كم باشد به همان اندازه از عمل او كاسته مىشود . و
مسند الإمام الهادي (ع) (مسند امام هادى ع) (فارسى) — صفحة 347
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٣٤٧