طورى كه خداى متعال مىفرمايد :
« إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا »
« 1 » اعلام فرموده است كه شخص ناتوان راهى ندارد و بر گفتار خلاف آن ، اگر قلبش مطمئن بر ايمان باشد بر او حرجى نيست . « 2 »
و اما مهلت در وقت ، دوران عمرى است كه انسان از آن بهرهمند است از آن هنگامى كه كسب معرفت بر وى واجب است تا پايان عمر ؛ يعنى از وقت تميز و بلوغ تا وقت مرگ . بنابراين هركس در راه تكاپوى حق و حقيقت بميرد در حالى كه به كمال آن هم نرسد ، عاقبت به خير است و اين است مقصود آيه :
« وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ . . . »
« 3 » هر چند كه به تمام مقررات عمل نكند . چون مهلت اتمام نداشته است ، مسؤول نيست و البته اعمالى كه بر شخص بالغ ممنوع است بر كودكان تا بالغ نشدهاند ممنوع نيست و اين است كه مىفرمايد :
« وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ . . . »
« 4 » و در نتيجه بر زنان حرجى نيست خود را بر كودك بنمايند ، و همين طور ، احكام الهى كودكان جارى نمىشود .
هامش
( 1 ) - نساء / 98 : مگر مردان و زنان ناتوان و كودكان كه ناچارند و راه را نمىشناسند .
( 2 ) - شايد منظور مواردى است كه مسلمانى از روى ناآگاهى سخن خلافى را بگويد و يا اينكه از باب تقيّه براى حفظ جان و نظاير آن بر خلاف شرع حرفى بزند ! - م .
( 3 ) - نساء / 100 : اگر كسانى از خانه و وطن خود به قصد مهاجرت به سوى و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم خارج شوند و پيش از رسيدن به هجرتگاه ، مرگ آنها را فراگيرد . اجر و پاداششان بر خداست و خداوند آمرزنده و مهربان است .
( 4 ) - نور / 31 : و به زنان با ايمان بگو : چشمهاى خود را ( از نگاه هوس آلود ) فرو گيرند ، و دامان خود را حفظ نمايند و آنها نبايد زينت خود را - جز آن مقدار كه طبيعتاً ظاهر است - آشكار سازند .