تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل أبو الحسن العامري — صفحة 4

مساهمون:

ص٤
شخصيتهاى معروف را كه از آثار أو نقل وبرداشت كرده‌اند معرفى كرديم ، از جملهء ايشان‌اند ، أبو القاسم علي بن الحسن كاتب انطاكى وأبو حاتم رازي وأبو الفرج بن هندو وابن سينا وأبو الحسن بديهي ، كه كوشيديم از شخص أخير اطّلاعات كافى به دست آوريم ، ودربارهء مطالبى كه در برخى نوشته‌هاى أبو حيان توحيدي آمده است وحكايت از آن دارد كه مسكويه وصاحب بن عباد از شاگردان أبو الحسن عامري بوده‌اند تحقيق كرديم وحقيقت را روشن ساختيم وبه طور كلى مقام ومنزلت عامري را در تاريخ فلسفهء اسلامى مشخص كرديم . بنا بر آنچه گذشت اميد مىرود كه آنچه در مورد عامري واستادان وشاگردان وى بر معلومات ما افزوده شده است در فهم متون فلسفي أو ما را يارى دهد واگر روا باشد پس از اين بررسى نسبة مفصل دربارهء أحوال وآثار عامري نكته‌اى بيفزاييم ، مهمتر از هر چيز ، اينكه پژوهندگان وأهل تحقيق را كه دربارهء عامري وفلسفهء أو به پژوهش علاقه‌مندند توصيه كنيم تا دربارهء مؤلفات نايافتهء عامري ، در درجهء اوّل ، در كتابخانه‌هاى تاشكند وبخارا وسپس نيشابور وشهرهاى مجاور آنها جستجو نمايند ، زيرا اينها سرزمينهايى است كه عامري بخش عمدهء زندگانى خويش را در آنجا سپرى كرده است ، چه اگر در جايى از وى اثرى مانده باشد شايسته‌تر از همه آنجايى خواهد بود كه نزديك به هشتاد سال از عمر خود را در آن زيسته است . در مورد نسخه‌هاى خطيى كه در اين كتاب تصحيح شده است كوشيديم در مورد هر كتاب ويژگيهاى آن را به تفصيل بيان كنيم وارزش علمي آن را معين نماييم ، از اين رو ، محلّ وجود نسخه وچگونگى دست‌يابى به آن ، آنچه روى جلد يا در خاتمهء نسخه يا در حواشي آن آمده است ، از ألفاظ وعباراتى كه نام نويسنده ، اسم كتاب ، نسخه‌بردار ، تاريخ نگارش ، اصلاح وتصحيح ، نام صاحب ودارندهء نسخه ونام مؤلفات ديگر عامري كه در آن متن توسط خود وى ذكر شده است ، همچنين نوع خط وقطع نسخه ونقص وخطاهاى نگارش وويژگيهاى هر نسخه از قبيل : عناوين با رنگ سرخ ، مثلا شكل كلمات كه در نتيجة به طور كامل رعايت شده يا بخشي مشكول وبخش ديگر بدون شكل ، وصل وفصل حروف حتى در برخى كلمات كه وصل آنها جايز نيست مانند متّصل نوشتن « قادر » ، چنان كه ناسخ در بعض نسخ كلماتي را نيز پيوسته نوشته وخواندن آن بسيار دشوار شده است ، اضافه بر اينها نقص نقطه گذارى حروف وكلمات وپيروى از رسم الخط قرآني در بسيارى كلمات ، وخصائص لغوى ونحوى متن هر كتاب . پس از توضيحات ياد شده ، به تحليل ونقد مطالب وموضوعات اصلى كتاب وروش نويسنده در تنظيم وتبويب كتاب وبيان نتائج نهايى آن ومآخذ مورد استفاده ونكات جديدى كه در كتاب آورده است ، پرداختيم . بدين ترتيب گمان مىرود خوانندهء معاصر را با اين روش در درك اصطلاحات پيچيدهء فلسفي هر متن وگذر از تنگناهاى لفظي وتركيبات