( عيون الانباء 2 : 90 ) همهء آن را آورده واز آن پيدا است كه چه روش منطقي داشته وتا چه اندازهاى با منطق أرسطو آشنا بوده است . وصفى كه أو از آنها مىكند نزديك به كار كندى وديگران است .
22 - ابن سيناى بخارايى فيلسوف نامور كه در الشفاء روش أرسطو را نگاه داشته وتا اندازهاى هم در النجاة والموجز والهداية وچند رسالهء ديگر بدان نزديك بوده ولى در إشارات ومنطق المشرقيين وارجوزه شالودهء منطق دو بخشي را ريخته ودور نيست كه از سخنان فارابى در اينجا هم بهره برده باشد .
23 - أبو الفرج على ابن هندوى قمى تبرستانى درگذشتهء 420 كه در المشوقة خود از نگارشهاى گوناگون أرسطو ياد كرده است ( اين رساله را در جاويدان خرد نشر كردهام ) .
24 - أبو الفرج القس عبد اللّه بن الطيب النسطورى العراقي كاتب طيماثاوس درگذشتهء 435 تفسير كتاب ايساغوجى وكتاب المقولات دارد كه از گسترده ترين رسالهها است در اين دو فن ونكاتى تاريخي وعلمي ارزندهاى دارد كه گزيدهء آن را در كتاب ابن زرعة مىبينيم ، خواندن آن براي پىبردن به تاريخ منطق ناگزير است .
نسخهاى كهن از تفسير ايساغوجى در بادليان ( ش 28 مارش ص 357 فهرست اورى ) كه كوامى جيكى در 1986 آن را از روى همين نسخه چاپ كرده است واز تفسير مقولات نوشتهء هبة اللّه بن المفضل بن هبة اللّه متطبب در روز آدينه 20 شعبان 480 ( 19 تشرين 2 / 1399 ) در قاهره به شمارهء 212 حكمة وفلسفه ( ش 7772 ) هست ( فهرست آنجا چ 1 ج 6 ص 89 ) همچنين نسخهاى ديگر نوشتهء 1336 از روى آن يكى ( فهرست آنجا چ 2 ص 246 ) ، نيز نسخهاى ديدم نوشتهء محمد إبراهيم خفير نساخ كتب خانهء خديويه
المنطق ( ويليه حدود المنطق لابن بهريز ) — صفحة ديباچه 41
مساهمون: ابن المقفع
صديباچه ٤١