كعبه جمع مى كنند و در حيازه و تصرف خود در مى آورند سودهاى تجارت عبادت حق سبحانه و تعالى را و پيش دستى مى نمايند در سعى نزد وى تا به وعده مغفرت و رحمت وى رسند پس حجاج مثل تجارند و افعال و اركان و مناسك حج بمنزله بضاعت و بجاى آوردن افعال و اركان و مناسك به حركات و سكنات بمنزله بيع و شرا و ثواب و مغفرت و رحمت حق كه سبحانه و تعالى به ايشان دهد به جهت آن حج بمنزله ربح . و در اينجا اشارتست به آنكه كسى كه دعوت خداى را قبول كرد و متوجه درگاه حق تعالى شد به جهت عبادت مى بايد كه اخلاص ورزد و جز قرب و رضاى خداى تعالى غرض ديگر نداشته باشد و عبادت خود را مشوب به تجارت دنيوى و ربح مالى و مانند آن نسازد تا مطلوب كه فوز است به سعادت اخروى و نيل است به ثواب ابدى حاصل گردد و اگر نه سعى وى به جهت تجارت باشد نه براى عبادت .
قص - جعله للاسلام [ 80 ب ] علما و للعابدين حرما ج - مى فرمايد كه گردانيد حق سبحانه و تعالى آن خانه كعبه را از براى اسلام علمى يعنى علامتى كه به آن مهتدى شوند به راه حق چنان كه مسافران در برارى و صحراها به كوههاى بلند راهها پى مى برند و به منزل مى رسند پس هر كه اجابت كرد دعوت خدا را و استسلام عزت و عظمت او نمود به جهت عبادت وى بسوى آن خانه رفت مهتدى شد به راه حق و سالك صراط مستقيم گرديد و نيز حق سبحانه و تعالى گردانيد آن كعبه را حرم كسانى كه به او پناه گيرند يعنى هر كه