آنها را كه شنيدند نداى منادى او را و اجابت كردند دعوت او را و تصديق نمودند قول او را . اين اشارتست به آنكه حق سبحانه و تعالى در قرآن مى فرمايد كه : وَ أَذِّنْ فِي النّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ . در روايت آمده كه چون حضرت ابراهيم خليل اللّه عليه السلام از بناى خانه كعبه فارغ شد جبرئيل ع سوى وى آمد و گفت كه حق تعالى ترا مى فرمايد كه ندا كن و اعلام نما مردمان را تا به حج خانه كعبه آيند . پس ابراهيم ع گفت يا رب آواز من به كجا رسد و به كى رسد حق تعالى فرمود كه تو ندا كن بر من است رسانيدن آن ندا به گوش مردمان . پس ابراهيم ع بر بالاى مقام بر آمد و مشرف شد بر عالم و بلند بر آمد به مرتبهاى كه برابر بلندترين كوههاى عالم شد و روى به شرق و غرب و يمين و يسار كرد و ندا در داد به آن مقدار كه بلندى آواز وى بود و گفت : « يا ايها الناس كتب عليكم الحج الى البيت العتيق فاجيبوا ربكم » يعنى اى مردمان حق سبحانه و تعالى بر شما حج كردن خانه كعبه نوشته است و فرض گردانيده اجابت كنيد پروردگار خود را . پس جواب دادند آنها كه اهل توفيق و سعادت بودند از بنى آدم و ذريت ايشان كه در پشت [ 80 آ ] پدران و ارحام مادران بودند و گفتند : « لبيك اللهم لبيك » يعنى ايستادهايم به خدمت تو اى پروردگار ما و خداوند ما .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٠٩
هامش
( 1 ) سپه : دعوت او را تصديق نمودن ايشان قول او را
( 2 ) آيه 27 سوره حج .
( 3 ) آستانه : ابراهيم ( رسم الخط ) و كلمه اللهّ بعد از خليل را ندارد .
( 4 ) سپه ( ترا ) ندارد .
( 5 ) آستانه : اعلام گردان
( 6 ) سپه : مردم را - در نسخه آستانه : مردان را ولى مردمان در عبارت بعد تكرار شده است .
( 7 ) سپه ( و بكى رسد ) را ندارد .
( 8 ) آستانه : و برمنست
( 9 ) سپه : آمد و مشرف شد و بعالم بلند بر آمد
( 10 ) آستانه كلمه ( برابر ) را ندارد .
( 11 ) سپه : ندا داد
( 12 ) آستانه : او
( 13 ) سپه : و اصحاب سعادت
( 14 ) آستانه : انسان
( 15 ) آستانه ( و ) ندارد .