پاسخ ميدهند زيرا در آنجا آتش وجود داشته است يا ميپرسند چرا آب گرم است جواب داده مىشود زيرا نزديك آتش بوده است اين قسم را « لمى ثبوتى » مينامند .
( 1010 ) « دوم » سئوال از علت تصديق بوجود چيزى مثل ، چرا عقيده داريد كه در خانه گرمى موجود است ، پاسخ داده مىشود :
زيرا ميدانيم كه آتش در آنجا وجود داشته است ، بنابراين علت خارجى هرچيزى براى اثبات وجود آن چيز در برهان حد وسط واقع مىشود ، و اين قسم را « لمى اثباتى » ميگويند .
( 1011 ) مسائليكه ذكر شد اصلى هستند و هرگونه سئوالى يافت شود مربوط به يكى از اين اقسام است ، مانند چند عدد بوده ، و كى بوده ، و چگونه بوده كه همگى مربوط به سئوال از صفت شيىء است و در « اىّ » مندرج مىباشد .
جواب لم هو با ما هو يكى است
( 1012 ) مصنف كتاب ما در تعليقات خود بر شرح حكمت - الاشراق « 1 » چنين توضيح داده است كه جواب لم هو با ما هو از اينجهت يكى مىباشد كه علت شيىء متحد با ذات و حقيقت شيىء است ، زيرا علت ذاتى ( شماره 126 ) مقوم معلول است به اين سبب داخل در حد معلول مىباشد و در جواب ما هو مىآيد ، و مثال از مركبات غيرتامه آورده كه در شماره ( 121 ) و ( 125 ) توضيح داده شد و باز صدر الدين در آخر
هامش
( 1 ) تعليقات بر شرح حكمت الاشراق ص 134