نمىآيد ، زيرا آنچه از برهان در نظر گرفته شده يقين بمطلوب است و تنها صورتى كه يقينآور است قياس مىباشد .
صورت برهان ممكن نيست غيرقياس باشد
( 972 / 2 ) ثبوت محمولى كه براى موضوع از استقراء و تمثيل حاصل گردد مظنون و يا مشكوك است و تا نتيجه از جهت صورت ضرورى نباشد يقين بمطلوب حاصل نميگردد ، بخلاف نتيجهء قياس كه از جهت صورت هميشه يقينى مىباشد ، زيرا اگر در مقدمات حكم بضرورت يا فعليت يا امكان محمول براى موضوع شده باشد در نتيجه نيز محمول ضرورى يا فعلى يا امكانى ، بطور ضرورت براى موضوع ثابت است بنابراين صورت برهان جز قياس ممكن نيست .
مادهء برهان نيز ممكن نيست غيريقينى باشد
( 973 ) ماده برهان ممكن نيست غيريقينى باشد ، زيرا ضرورت صورى تنها براى يقين بمطلوب كافى نيست و چنان كه معلوم شد صورت قياسى محمول را به همان حالتى كه در مقدمات ثابت بوده است براى موضوع مطلوب ثابت مىكند و اگر مقدمات ظنى يا متكى بر شهرت و تسليم در آن به كار رود ، نتيجه نيز متكى بر شهرت و قبول خواهد بود و يقينى نخواهد گرديد .
توضيح گفتار ارسطو راجع بمقدمات برهان
( 974 ) قضاياى يقينيه كه مبادى برهانند ضرورى الصدق و دائم الصدق ميباشند ، و معنى ضرورت قضيه اين نيست كه بايستى از