تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 597

مساهمون:

ص٥٩٧
يافتن صدق قضيه‌اى بشود آن قضيه جزء مشبهات به غير مىباشد . ( 928 / 2 ) شبيه بمظنونات و شبيه بمخيلاترا نام نبرده‌اند زيرا اگر ظن و تخيل از قضيه‌اى حاصل شود جزء مظنونات و مخيلات خواهد بود و صنف جداگانه‌اى نميباشد تا شبيه بمظنونات ناميده شود ، و اگر ظن و تخيل و خاصيت ديگرى از قضيه ظاهر نشود سخنى بيهوده و بدون ارزش است و قابل ذكر نميباشد .

علليكه موجب مشتبه شدن قضيه‌اى بقضيه ديگر مىشود

( 929 ) هرقضيه‌اى كه بقضيه ديگر مشتبه گردد يا از جهت شباهت لفظ و يا شباهت معنى آنها به يكديگر است و هريك از اين دو قسم داراى اقسامى هستند كه به ترتيب ذكر مىشود .

تشابه‌هاى لفظى بين دو قضيه

( 930 ) شباهت لفظى بين دو قضيه گاهى از جهت شباهت مفردات و اجزاء قضيه‌اى بقضيهء ديگر است و گاهى از جهت مشابهت هيئت تركيبى آنها مىباشد .

تشابه دو قضيه از جهت مفردات و اجزاء

( 931 ) مشابهت مفردات و اجزاء قضيه بر سه قسم است : ( 932 ) ( اول ) مشابهت از جهت مشتمل بودن قضيه بر الفاظ مختلف الدلاله يعنى الفاظيكه در چند معنى مختلف به كار ميروند و آن اشتراك ناميده مىشود . اشتراك در فن مغالطه شامل اين اقسام مىشود : 1 - لفظيكه بحسب ماده و جوهر لفظ داراى چند معنى حقيقى باشد كه در اصطلاح اهل لغت مشترك لفظى نامدارد ، مثل لفظ عين كه