نتيجه ميدهد : هرگاه كاذب باشد كه هيچ انسانى سنگ نيست ، صادق خواهد بود كه بعضى از انسانها جماد هستند .
( جزء دوم قياس خلف كه استثنائى است ) : هرگاه كاذب باشد كه هيچ انسانى سنگ نيست ، صادق خواهد بود كه بعضى از انسانها جماد هستند ، لكن هيچ انسانى جماد نيست . نتيجه ميدهد كه : هيچ انسانى سنگ نيست و اين اصل مطلوب است .
( 851 ) مثال ديگر : ميخواهيم ثابت كنيم كه هرانسانى حيوان است و ميگوئيم :
( جزء اول كه قياس اقترانى است ) : هرگاه دروغ باشد كه هرانسانى حيوان است ، درست خواهد بود كه بعضى از انسانها حيوان نيستند ، و هرحيوانى حساس است ، نتيجه ميدهد كه : هرگاه دروغ باشد كه هرانسانى حيوان است ، راست خواهد بود كه بعضى از انسانها حساس نيستند .
( جزء دوم كه قياس استثنائى است ) : هرگاه دروغ باشد كه هرانسانى حيوان است ، راست خواهد بود كه بعضى از انسانها حساس نيستند ، لكن هرانسانى حساس است . نتيجه ميدهد كه : هر انسانى حيوان است .
اثبات قضاياى شرطيه از طريق خلف
( 852 ) هرگاه مطلوب ما قضيه شرطيه باشد و بخواهيم آن را از طريق خلف ثابت نمائيم قياس خلف را از دو قياس تشكيل ميدهيم كه