كبراى همه قياسها را بموجبه كليه ضروريه بازميگرداند . و سر اين مطلب و شروح لازم آن در شماره 387 الى 398 ذكر شد .
( 724 ) بنا بمذهب اشراق هيچيك از اشكال جز يك ضرب ندارند و آن هم به شكل اول بازميگردد و بحث مختلطات اشكال نيز بدون فايده است زيرا مقدمات همه قياسها ضروريه است .
مصنف كتاب ما كه در كليه مطالب ذوق اشراقيرا پسنديده است در اينجا نيز بمسلك اشراقى مايل شده است .
دو قاعده اجمالى براى شروط كمى و كيفى در همهء شكلها « قاعده اول »
( 725 ) در هرقياسى كه اوسط موضوع مقدمهاش باشد رعايت دو شرط لازم است .
( شرط اول ) مقدمهاى كه اوسط موضوع آن است بايستى كلى باشد .
( شرط دوم ) اصغر بايستى با اوسط اتحاد داشته باشد .
اين قاعده شامل شكل اول و سوم بطور قطع مىشود و شامل شكل چهارم بطور ترديد مىباشد . زيرا اوسط موضوع كبراى اول و سوم هردو مىباشد . و كبراى اول بدون ترديد بايستى كلى باشد . در شكل سوم كلى بودن . بين صغرى و كبرى مردد است .
« قاعده دوم »
( 726 ) در هرقياسى كه اوسط بر اكبر حمل شده باشد نيز رعايت دو شرط لازم است :