[ شكل چهارم ]
شرايط صحت شكل چهارم بحسب كم و كيف
( 729 ) از دو قاعدهء گذشته معلوم شد كه شكل چهارم مردد بين دو قاعدهء مذكور است . و يكى از دو شرط را بايستى دارا باشد . يا بايستى هردو مقدمهاش موجبه . و صغرى نيز كلى باشد و يا بايستى دو مقدمه در كيف مختلف و نيز يكى از دو مقدمهاش كلى باشد .
اگر هيچيك از دو شرط مذكور را نداشته باشد از سه صورت خارج نيست :
( اول ) يا هردو مقدمهاش موجبه . و صغرى جزئى خواهد بود .
و شرط كليت صغرى در آن نيست .
( دوم ) يا هردو مقدمهاش سالبه . و صغرى جزئى خواهد بود . كه فاقد شرط اول و دوم است .
( سوم ) و يا يكى موجبه و ديگرى سالبه و هردو جزئى ميباشند كه شرط دوم از حالت دوم را ندارد .