دليل عكس كبرى
( 714 ) دليل عكس كبرى در شكل سوم نسبت بضربهائى جارى مىشود كه هردو مقدمه موجبه باشند و صغرى كلى باشد . زيرا اگر صغرى كلى نباشد كبراى شكل اول واقع نميشود و اگر كبرى موجبه نباشد .
صغراى شكل اول نميگردد . بنابراين امكان اجراى اين دليل اختصاص به دو ضرب اول و پنجم دارد .
ضرب اول بواسطه عكس صغرى بسادگى به شكل اول برميگردد و احتياجى به عكس كبرى ندارد . بنابراين دليل عكس كبرى فقط در ضرب پنجم جارى مىشود
دستور دليل عكس كبرى آنست كه كبراى قياسرا معكوس نموده و بجاى صغرى نقل كنند و صغرى را بجاى كبرى برند ، و نتيجه را هم عكس نمايند تا با نتيجهء اصل يكى گردد
مثال اصل
هرانسانى حيوان است . بعضى از انسانها نويسندهاند نتيجه ميدهد بعضى از حيوانها نويسندهاند .
دليل عكس كبرى چنين اجرا مىشود :
بعضى از نويسندهها انسانند . هرانسانى حيوان است . نتيجه ميدهد : بعضى از نويسندهها حيوانند . اين نتيجه را معكوس مينمائيم با نتيجه اصل يكى مىشود .
براى مصنف كتاب ما در تنظيم ضربها و شمارهء ترتيبى آنها غفلتى