تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 483

مساهمون:

ص٤٨٣

تشكيل دليل خلف

هرانسانى حيوان است ، هيچ حيوانى ناطق نيست ، نتيجه مىدهد : هيچ انسانى ناطق نيست اين نتيجه ضد كبراى اصل و مشتمل بر نقيض آن و باطل است زيرا صحت كبرى قبول شده بنابراين نقيض آن كاذب است و كذب نتيجه بواسطه كذب كبراى قياس است كه نقيض نتيجه اصل مىباشد .

دليل عكس صغرى

( 713 ) دليل عكس صغرى در ضربهائى تشكيل مىشود كه كبرى كلى باشد تا صلاحيت داشته باشد كه كبراى شكل اول واقع گردد و در چهار ضرب اول اين شكل جارى مىشود . دليل عكس صغرى در شكل سوم چنين عمل مىشود كه صغراى قياس را عكس ميكنند تا به صورت شكل اول درآيد .

مثال ضرب اول

هرانسانى حيوان است ، هرانسانى ناطق است ، نتيجه ميدهد : بعضى از حيوانها ناطق هستند .

دليل عكس صغرى چنين عمل مىشود

بعضى از حيوانها انسانند ، هرانسانى ناطق است نتيجه ميدهد : بعضى از حيوانها ناطقند اين نتيجه با نتيجه اصل يكسان و دليل بر صحت آن است .