( 710 )
ادله اثبات هريك از ضروب منتجه شكل سوم
چنان كه قبلا تذكر داده شد غير از شكل اول سنديت همه شكلها بايستى بدليل ثابت شود . زيرا انتاج آنها ضرورى بيّن صريح نيست .
( 711 ) براى اثبات حجّيت ضروب شكل سوم بدليل خلف و عكس صغرى . و عكس كبرى . و دليل افتراض استناد جستهاند .
دليل خلف در همه ضروب جارى مىشود و همه را به اين دليل ميتوان ثابت نمود . و ادلّه ديگر اختصاص به بعضى از ضروب منتجه دارد
دليل خلف
( 712 ) تشكيل دليل خلف در شكل سوم چنان است كه نقيض نتيجه را كبرى قرار دهند زيرا نتيجه اين شكل هميشه جزئى است و نقيض آن كلى مىباشد و به اين جهت كه كلى است صلاحيت دارد كه كبراى شكل اول واقع شود
صغراى اين شكل را كه در موجبه بودن با شكل اول شريك است صغرى قرار داده و از شكل اول قياسى ترتيب ميدهند كه نقيض كبرى را نتيجه دهد
مثال اصل
هرانسانى حيوان است ، هرانسانى ناطق است ، نتيجه ميدهد :
بعضى از حيوانها ناطقند .