ميشوند زيرا ماهيت هميشه براى خود ثابت است و سلب ذات و اجزاء ذات از ماهيت محال و ممتنع است .
حمل شايع در جائى يافت مىشود كه محمول طبيعتى باشد كه در ضمن فرد يعنى موضوع تحقق يافته و موضوع از جملهء افراد محمول باشد .
( 459 ) در حكمت متعاليه اين مطلب ثابت شده است كه هرگاه چيزى تحقق خارجى يافته و آثار خارجى داشته باشد ، وجود به خود طبيعت تعلق داشته و خود طبيعت موجود گرديده است و ليكن هرگاه چيزى در ذهن تصور مىشود وجود صورت بالاصالة ، وجود نفس و متعلق بذهن مىباشد و بالتبع به آن شىء نسبت داده مىشود و مختصرى راجع به اين مطلب در شماره ( 226 ) توضيح داده شد .
بنابراين صورت ذهنى هرچيزى بيك اعتبار خود آن است و به اعتبار ديگرى آن نيست . از جهتى خود آن است كه ماهيت ذهنى با خارجى يكى بوده و هرمفهومى عنوان حقيقتى در خارج است و از جهت ديگرى آن نيست زيرا وجود استقلالى و حقيقت خارجى ندارد .
( 460 ) مفهوم جزئى نيز از جهت اينكه از امور شخصى حكايت مىكند جزئى مىباشد و نميتوان گفت جزئى نيست زيرا هرچيزى براى خود ثابت است . ليكن از اينجهت كه بر امور متعدد كثير قابل انطباق است جزئى نيست و مصداق مفهوم كلى مىباشد .
( 461 ) از آنچه گفته شد معلوم گرديد كه در اين گونه از موارد كه همهء شرايط تناقض موجود است و در عين حال سلب و ايجاب هردو صادق است در صورتى كه اجتماع متناقضان در صدق ممكن نيست بنابر - اين شرط ديگرى لازم است تا تناقض محقق شود .
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 359
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص٣٥٩