نقيض مركبات
( 442 ) موجهات مركّبه بر دو قسمند : كليه و جزئيه و نقيض هريك با شرايط خاصى حاصل مىشود .
نقايض قضاياى مركبهء كليه
( 442 / 2 ) هرمركّبى با منتفى شدن همهء اجزاء يا يكى از آنها از ميان ميرود . بنابراين نقيض مركبات كلّيه مفهوم مردّد بين نقيض دو جزء است .
مفهوم مردد بين دو جزء مفاد قضيهء شرطيهء منفصلهء مانعة الخلوى است كه از نقيضهاى دو جزء اصل تشكيل شده باشد و تشكيل اين قضيهء مانعة الخلو كه نقيض مركب است چنان است كه نقيض هريك از دو جزء اصل را مستقلا بدست آورده يكى را مقدم و ديگرى را تالى منفصله قرار دهيم .
( 443 ) مثلا هرگاه خواسته باشيم نقيض مشروطه خاصّه را در مورد اين مثال بدست آوريم بدين ترتيب رفتار ميكنيم . مثال اصل :
هرانسانى تا وقتى نويسنده است البته انگشتانش در حركت است « نه هميشه » ( معنى نه هميشه آنست كه هيچ نويسندهاى در يك وقتى انگشتانش در حركت نيست ) .
اولا نقيض هريك از دو جزء را بدست مىآوريم و نقيض آنها از اينقرار است :