تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 349

مساهمون:

ص٣٤٩
( 437 ) نقيض دائمه مطلقه : مطلقهء عامه است . مثل هرانسانى هميشه حيوان است . بعضى انسانها فعلا حيوان نيستند . ( 438 ) نقيض مشروطهء عامه : حينيهء ممكنه است « 1 » مثل هر نويسنده‌اى تا وقتى نويسنده است بالضروره انگشتانش در حركت است . نقيض قضيهء مذكور اين است : ممكن است بعضى از نويسندگان در وقت نوشتن انگشتانشان در حركت نبوده باشد . ( 439 ) نقيض عرفيّه عامّه : حينيه مطلقه است « 2 » مثل هرنويسنده‌اى هميشه تا وقتى نويسنده است انگشتانش در حركت است . نقيضش اين است : بعضى از نويسندگان بالفعل انگشتانشان در حركت نيست . ( 440 ) نقيض وقتيهء مطلقه : وقتيه ممكنه است . مثل ماه در وقت فاصله شدن زمين البته منخسف است . نقيضش اين است : ماه ممكن است وقت حايل شدن زمين منخسف نباشد . ( 441 ) نقيض منتشرهء مطلقه : ممكنهء دائمه است . مثل هرانسانى در يك وقتى البته نفس ميكشد . نقيضش اين است : بعضى انسانها ممكن است هيچ‌وقت نفس نكشند .
هامش
( 1 ) ( 438 / 2 ) حينيه ممكنه قضيه‌ايست كه حكم به سلب ضرورت از جانب مخالف بحسب وصف موضوع شده باشد . ( 2 ) حينيه مطلقه قضيه‌اى است كه حكم بفعليت ثبوت يا سلب طرف مخالف در بعضى از اوقات وصف موضوع شده باشد .