تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 227

مساهمون:

ص٢٢٧
بطور تفاوت يعنى بكمال و نقص بر آنها صدق كند و اين معنى تشكيك است .

اقسام معرف از جهت تركيب و بساطت موضوع

( 119 ) هرچه را بخواهيم تعريف كنيم از سه حالت بيرون نيست و براى هريك نوعى از تعريف ميتوان آورد . ( اول ) چيزهائى كه بسيط مطلق هستند نه اجزاء ذهنى و نه اجزاء خارجى براى آنها ميتوان تصور نمود . اين گونه چيزها را فقط برسم ميتوان تعريف كرد ، عقول مجرده و نفوس مجرده از اين قبيل هستند و آنها را تنها به آثار و علائم ميتوان شناخت . ( 120 ) ( دوم ) مركبات حقيقيه‌اند . و مركب حقيقى عبارتست از نوعى مركب كه بين اجزاء آن تمايز وجودى نبوده باشد و هريك از اجزا و خود مركب بطور مواطات بر بقيه قابل حمل باشند و يا جزء اعم بجزء اخص تقوم داشته باشد . اين گونه موجودات را ( ذوات الماهيات ) ميگويند . ماهيت اين مركبات از جنس و فصل تاليف يافته است و آنها را بايستى به اجناس و فصول و به حد تام يا ناقص تعريف نمود . ( 121 ) ( سوم ) چيزهائى كه داراى ماهيت حقيقى و تركيب واقعى نيستند زيرا هريك از اجزاء در اين گونه مركبى وجود مستقل داشته و بر يكديگر حمل نميشوند . اين گونه چيزها را ( مركبات اعتباريه و غير حقيقيه ) يا مركبات خارجيه مينامند و اينها نيز اقسام بسيارى دارند : 1 - قسمى از مركبات خارجيه كه بين اجزاء آن التيام و تا حدى اتحاد ظاهرى موجود است ، وحدت و شخصيت آنها نسبت به بقيه
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 227 | صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) / عبدالمحسن مشكوة الدينى