تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 228

مساهمون:

ص٢٢٨
كامل‌تر است . مثل اعداد كه از آحاد تأليف يافته‌اند و جسم كه از ماده و صورت يا از اتمها تركيب يافته است . 2 - بعضى از مركبات خارجيه جهت اتحاد آنها آنست كه در يك محل جمع شده‌اند مثل سفيدى و سياهى كه در جسم ابلق بهم پيوسته‌اند . 3 - مركب از حال و محل مثل جسم سفيد كه از سفيدى و جسم تركيب شده است . 4 - مركب از اضافه و مضاف مثل پدر كه از شخص و پدرى بوجود آمده است . 5 - مركب از علت فاعلى و فعل مثل بخشندگى و آن فائده‌ايست كه از كسى به ديگرى برسد . 6 - مركب از صورت و محل مثل افطس كه بينى مقعّر است . 7 - مركب از غايت مثل انگشتر حلقه‌ايستكه براى زينت بدست ميكنند . اينها اقسامى است كه خواجه طوسى و امام رازى هريك در شرح خودشان بر منطق اشارات آورده‌اند .

تشكيل معرف در مركبات خارجيه

( 122 ) مركبات خارجيه را كه اقسامشان ذكر شد بايستى براى تعريف بذكر اجزاء بپردازند و همان اجزا را در تعريف بياورند . و خود اجزاء اگر شناسا هستند محتاج بتعريف نيستند و الا بايستى اجزا را به حد و اگر ممكن نباشد برسم تعريف نمايند و معرفات آنها را ضمن تعريف مركب بيان كنند .