تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 207

مساهمون:

ص٢٠٧
عدد فصل بعيد با شمارهء اجناسيكه براى نوع در مراتب مختلف موجود است مساوى مىباشد . زيرا با هراشتراكى امتيازى لازم است و هريك از انواع عاليه و متوسطه را فصل تحصل ميدهد و مراتب قرب و بعد فصلها با مراتب قرب و بعد اجناس يكى است .

فصل مقوم . فصل مقسم . فصل محصل

( 93 ) فصل با هريك از نوع و جنس رابطه و نسبت معينى دارد . نسبت بنوع داراى يك رابطه است و با جنس دو قسم رابطه دارد . ( اول ) رابطهء فصل با نوع مانند رابطهء جزء با كل است يعنى همچنانكه قوام و تحصل كل بجزء است نوع نيز به فصل خود تقوم دارد باينجهت فصل را نسبت بنوع خود فصل مقوّم ميگويند مانند ناطق كه فصل مقوّم انسان است . ( دوم ) رابطهء اول فصل با جنس آنست كه در ابتداء كه با جنس برخورد نمايد آن را بانواع مختلف قسمت مىكند و به اين اعتبار فصل مقسم ناميده مىشود مانند ناطق كه حيوان را به انسان و غير انسان تقسيم مىكند و فصل مقسم حيوان مىباشد . ( سوم ) بعد از تقسيم جنس و اختصاص يافتن قسمتى از آن بنوع معين نسبت به آن جزء رابطهء جداگانه‌اى پيدا مىكند زيرا آن را تحصل ميدهد و از ابهام و مردد بودن كه حالت جنس است خارج ميسازد و به اين اعتبار فصل محصل ناميده مىشود و مصنف كتاب ما از اين قسم صرفنظر نموده است .