مغايرت اعتبارى هم نداشته باشند حمل بدون فايده است بلكه جزء حمل به حساب نمىآيد و اطلاق حمل بر آن بطور تشبيه و مسامحه است .
( 64 / 5 ) بطوريكه گفته شد حمل ذاتى اخص اقسام حمل و درجهء اول حمل است زيرا علاوه بر آنكه موضوع و محمول بحسب وجود يكى هستند مفهوم آنها نيز متحد است .
حمل عرضى يا حمل شايع - يا متعارف
( 65 ) گفتهاند حمل عرضى ( كه حمل شايع و متعارف نيز ناميده مىشود ) آنست كه موضوع فرد محمول باشد بخلاف حمل ذاتى كه محمول عين موضوع و يا جزء موضوع است . اين تعريف جامع همهء اقسام حمل شايع نيست زيرا حمل عرضى يا حمل شايع ( كه در مقابل حمل ذاتى است ) شامل چندين قسم مىشود . و حال آنكه تعريف گذشته بجز يك قسم اقسام ديگر را شامل نميگردد و اقسام حمل عرضى كه مقابل با حمل ذاتى است از اين قرار است :
اقسام حمل شايع
( 65 / 2 ) حمل عرضى يا حمل شايع شامل اين اقسام مىشود :
1 - جائى كه موضوع و محمول دو كلى متساوى و اجزاء يك ماهيت باشند مثل هرمتحرك بالارادهاى حساس است . يا يكى جزء ديگرى باشد مانند هرناطقى انسان است .
2 - در جائى كه موضوع و محمول دو كلى متساوى و خارج از ماهيت يكديگر باشند مانند هرناطقى متعجب است و هرانسانى خندان است يا هرخندانى انسان است .