تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 150

مساهمون:

ص١٥٠

( 25 )

تقدم در ذات و تقدم در فعل در تشكيك عامى كه ما فيه التقدم و ما به التقدم غير يكديگرند ما فيه التقدم وجود است و وجود گاهى مربوط بذات موضوع و گاهى بفعل او است . تقدم در وجود ذات مفاد هل بسيطه و طرف تقدم اسم است مثل تقدم پدر بر فرزند كه ذات پدر مقدم بر ذات فرزند است و تقدم در فعل مثل تقدم معلم بر متعلم كه طرف تقدم كلمه است و ميگوئيم معلم پيش از متعلم دانا بود و متعلم بعد از او دانا شد .

( 26 )

تقسيم لفظ از جهت مقايسه با معنى لفظ را كه با معنى مىسنجيم سه حالت پيدا مىشود . گاهى لفظ يكى است و معنى متعدد است يعنى يك لفظ در چند معنى استعمال مىشود . و گاهى عكس اين صورت است يعنى چند لفظ در يك معنى به كار ميروند صورت سوم آنست كه لفظها متعدد و معنى نيز بسيار باشد و هرلفظى برابر با يك معنى بوده باشد . اولى را كه يك لفظ چند معنى داشته باشد لفظ متكثر المعنى و صورت دوم و سومرا كه لفظ متعدد است لفظ متحد المعنى مينامند .

لفظ متحد المعنى

( 26 / 2 ) لفظهاى متعدد اگر همگى براى يك معنى باشند مترادف ناميده ميشوند مانند اسب و باره . و غضنفر و اسد .
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 150 | صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) / عبدالمحسن مشكوة الدينى