و لفظهاى متعدد اگر براى هريك از آنها معنى عليحدهاى باشد متبايناند مثل انسان و درخت يا حيوان و انسان « 1 » .
لفظ متكثر المعنى
( 26 / 3 ) لفظيكه بيش از يك معنى دارد بر سه قسم است : مشترك .
حقيقت و مجاز . منقول .
1 - مشترك آنست كه يك لفظ براى چند معنى نامگذارى شده باشد مانند مهر كه براى دوستى و خورشيد و ماه هفتم از سال و روز شانزدهم ماه نامگذارى شده است و داد بمعنى سنين عمر و نام مرضى و فرياد و فغان و راستى و عدالت . تظلم و ماضى دادن است .
2 - حقيقت و مجاز : لفظى است كه براى معنى معينى نام گذارى شده و بمناسبتى در معانى ديگر نيز استعمال ميگردد كه اگر وجه مناسبت بين معنى اصلى و غيراصلى مشابهت باشد لفظ را مستعار ميگويند مثل آنكه به شخص هنرمند گفته شود شما گنج همراه داريد كه همهجا با خود ميبريد و به شخص عالم ميگويند چراغ همراه دارد .
و اگر بين معنى اصلى و غيراصلى وجه مناسبت ديگرى از قبيل مجاورت ، كل و جزء و امثال اينها بوده باشد مجاز مرسل ناميده مىشود مثل ناودان ريزان است .
3 - منقول لفظى است كه ابتداء بواسطهء وجود مناسبتى در معنى
هامش
( 1 ) مثال اخير از اين جهت ذكر شد كه هرچند نسبت بين اين دو مفهوم عام و خاص است ليكن چون هريك مفهوم مستقلى هستند لفظهاى آنها متباين شمرده مىشود و تعريف لفظ متباين بر آنها صادق است .