( دوم ) اعتقاد جازم غيرمطابق با واقع كه تنها واجد شرط جزم است بدون مطابقه و آن جهل مركب است .
( سوم ) اعتقاد غيرجازم در صورتى كه با واقع مطابقه داشته باشد و به عكس صورت قبل است زيرا واجد شرط مطابقه است بدون جزم . و آن ظن صادق است .
( چهارم ) اعتقاد غيرجازم و مخالف با واقع كه فاقد جزم و مطابقه هردو است و آن ظن كاذبست .
( 6 / 4 ) معنى ديگر تصور كه شامل تصديق نيز مىشود
در اصل تقسيم مزبور شرط است كه مفهوم تصور مفرد و عارى از نسبت بوده باشد و به اين جهت در مقابل تصديق واقع شده است و گاهى اين قيد را انداخته و بمطلق صورت حاصلهء در ذهن بطور لا به شرط تصور گفتهاند . در اين صورت شامل تصور و تصديق هردو مىشود زيرا لا به شرط مطلق با هرگونه شرطى سازگار است .
( 7 )
تقسيم دوم علم علم فطرى . علم حدسى . علم مكتسب
پيروان حكمت مشّاء همگى بر اين متفقند كه هيچ علمى ذاتى انسان نيست و انسان از خود سرمايهء علمى ندارد و همهء علوم او كسبى مىباشد و مبدأ همهء علوم بشرى احساس است و ذهن انسان لوح مصقول يا آينه صافى است كه صورت اشياء در آن منعكس مىشود و معلومات را از موجودات خارج از ذهن خود مىپذيرد . بنابراين تصورات و تصديقات اوليه و ثانويه و مبادى علوم همگى اكتسابى هستند . چيزى